Trong Báu Vật Của Đời, Mạc Ngôn đưa người đọc bước vào một thế giới vừa trần trụi vừa ám ảnh, nơi số phận con người bị cuốn theo những biến động dữ dội của lịch sử và bản năng sống. Cuốn tiểu thuyết không chỉ kể một câu chuyện gia đình, mà còn phơi bày khát vọng sinh tồn, dục vọng và nỗi đau được che giấu qua nhiều thế hệ. Với giọng văn táo bạo, giàu hình ảnh và không né tránh những mặt tối, Mạc Ngôn khiến người đọc vừa bị cuốn hút vừa day dứt. Báu Vật Của Đời vì thế là một trải nghiệm đọc không dễ quên.
Những điểm chính
- Báu Vật Của Đời tái hiện lịch sử Trung Quốc hiện đại qua số phận bi tráng của người mẹ và chín đứa con.
- Hình tượng người mẹ và bầu vú trở thành biểu tượng cho sức sống, sự hy sinh và khát khao sinh tồn mãnh liệt.
- Mạc Ngôn sử dụng bút pháp tả thực trần trụi, phồn thực và hiện thực huyền ảo, không né tránh mặt tối con người.
- Gia đình Thượng Quan là hình ảnh thu nhỏ của xã hội, nơi mọi biến động lịch sử đổ lên vai người dân thường.
- Với kết cấu phi tuyến tính, sách là dòng hồi ức chồng chéo, đòi hỏi người đọc sự kiên nhẫn để chiêm nghiệm.
1. Giới thiệu chung về sách Báu Vật Của Đời
- Tên sách: Báu Vật Của Đời (Tên gốc tiếng Trung: Phong nhũ phì đồn).
- Tác giả: Mạc Ngôn (Mo Yan), nhà văn Trung Quốc, giải Nobel Văn học năm 2012.
- Thể loại: Tiểu thuyết lịch sử
- Nội dung khái quát: Tiểu thuyết tái hiện lịch sử Trung Quốc hiện đại qua cuộc đời một gia đình nông dân họ Thượng Quan, với trung tâm là người mẹ Thượng Quan Lỗ thị. Bà sinh chín người con trong hoàn cảnh nghèo đói, tủi nhục, phải chịu nhiều hy sinh để giữ gìn dòng họ. Hình ảnh thân thể người mẹ, đặc biệt là bầu vú, được dùng như biểu tượng cho sự sống, nòi giống và dòng chảy lịch sử, đúng với ý nghĩa của Báu Vật Của Đời.
2. Tác giả và hành trình sáng tạo
Mạc Ngôn tên thật là Quản Mạc Nghiệp, sinh năm 1955 tại vùng quê Cao Mật, tỉnh Sơn Đông. Tuổi thơ ông trải qua nạn đói, thời kì hợp tác hóa nông thôn, những đợt vận động chính trị dồn dập. Kinh nghiệm sống ấy trở thành mạch nguồn cho những trang văn đầy mùi đất, mồ hôi, máu và tiếng thở dài của người dân dưới đáy xã hội.
Bút danh “Mạc Ngôn”, nghĩa là “đừng nói”, là phản xạ tự vệ trong một thời kì mà lời nói có thể gây họa. Thay vì nói trực tiếp, ông lựa chọn văn chương, nơi hiện thực được phóng chiếu qua hình ảnh dữ dội, giàu tượng trưng. Trên nền hiện thực nông thôn, ông kết hợp tả thực trần trụi với hiện thực huyền ảo, chịu ảnh hưởng nhưng không phụ thuộc vào phong cách của Gabriel Garcia Marquez.
Ý tưởng viết Báu Vật Của Đời bắt đầu khi ông nhìn thấy một người mẹ gầy gò trên phố, hai đứa con cùng ngậm bú, tay mân mê bầu ngực đã xẹp. Hình ảnh đó chạm đến ký ức riêng về mẹ và đói khát, khiến ông nảy ra ý định viết một cuốn tiểu thuyết đặt bầu vú người mẹ ở trung tâm. Cuốn sách vừa là lời cảm tạ những người mẹ nông thôn, vừa là cách ông thuật lại lịch sử qua thân thể, qua sinh nở và cái chết.
3. Nội dung và cốt truyện chính
3.1. Bối cảnh gia đình Thượng Quan và thân phận Lỗ thị
Gia đình Thượng Quan ở Cao Mật là một gia đình nông dân có của ăn của để vừa đủ, nhưng bị chi phối nặng nề bởi tư tưởng trọng nam khinh nữ. Trong suy nghĩ của họ, sự tồn tại của dòng họ, danh dự tổ tiên và vị thế trong làng đều phụ thuộc vào việc có con trai nối dõi. Người phụ nữ vì thế được nhìn chủ yếu qua khả năng sinh con, hơn là tư cách con người.
Lỗ thị, tên thật là Lỗ Toàn Nhi, mồ côi cha mẹ từ nhỏ do chiến tranh, lớn lên trong thiếu thốn và hủ tục. Một cuộc hôn nhân sắp đặt đưa cô về làm dâu nhà Thượng Quan, nơi cô vừa là người ngoài, vừa bị xem như công cụ sinh sản. Khi chồng bất lực và cô mãi không có con, Lỗ thị nhanh chóng trở thành kẻ bị đổ lỗi, chịu bạo hành tinh thần lẫn thể xác.
3.2. Chín đứa con và những cuộc “xin giống”
Áp lực có người nối dõi khiến gia đình Thượng Quan đi đến một lựa chọn tàn nhẫn: ép Lỗ thị đi “xin giống”. Miễn là có con, đặc biệt là con trai, danh tính người đàn ông không còn quan trọng, bởi tất cả đều được biện minh bằng lý do “vì dòng họ”. Trong logic lệch lạc đó, danh dự của người phụ nữ hoàn toàn bị gạt bỏ.
Những người đàn ông đi qua đời Lỗ thị đại diện cho nhiều tầng lớp xã hội khác nhau, từ dân nghèo, kẻ buôn bán rong cho đến tu sĩ và người nước ngoài. Từ họ, bà sinh chín đứa con, tám gái một trai, mỗi đứa mang dấu ấn của hoàn cảnh và nguồn gốc khác biệt. Gia đình Thượng Quan vì thế trở thành một bức tranh thu nhỏ của xã hội Trung Quốc nhiều biến động.
3.3. Chiến tranh, cách mạng và những biến động đổ lên vai người mẹ
Cuộc đời Lỗ thị và các con trôi qua trên nền lịch sử đầy bão tố, từ chiến tranh Nhật – Trung đến nội chiến và các phong trào chính trị sau đó. Những biến cố này không chỉ xuất hiện như sự kiện lớn, mà len sâu vào đời sống thường ngày: Bữa ăn thiếu thốn, làng mạc tan hoang, con người bị chia cắt bởi lập trường.
Trong mọi hoàn cảnh, Lỗ thị luôn là người gánh chịu nặng nề nhất. Bà vừa chạy loạn, vừa kiếm sống, vừa nuôi con giữa đói nghèo và bất ổn. Qua số phận của bà, lịch sử hiện lên không phải bằng khẩu hiệu, mà bằng cái đói, nỗi sợ và những mất mát âm thầm của người dân thường.
3.4. Kim Đồng – người kể chuyện với ký ức rối xoắn
Kim Đồng, con trai út và cũng là con trai duy nhất, lớn lên trong sự kỳ vọng lẫn mặc cảm về nguồn gốc của mình. Là người kể chuyện, anh nhìn lại đời mẹ và gia đình từ điểm đứng của một người trưởng thành, mang theo cả yêu thương lẫn day dứt. Ký ức của anh không liền mạch, mà đứt đoạn, chồng chéo giữa các thời điểm.
Cách kể phi tuyến khiến hiện tại và quá khứ liên tục đan xen, người sống và người chết cùng xuất hiện trong dòng hồi tưởng. Điều này có thể gây khó đọc, nhưng lại phản ánh đúng trạng thái tâm lý của Kim Đồng: Một trí nhớ nặng trĩu, nơi lịch sử gia đình không bao giờ thật sự khép lại.
3.5. Cái chết của Lỗ thị và hình tượng bất tử
Lỗ thị qua đời sau gần một đời bị vùi dập bởi hủ tục, chiến tranh và chính trị. Cái chết của bà không mang tính vinh danh, mà gợi cảm giác mong manh trước những thay đổi của thời đại. Ngay cả khi đã mất, bà vẫn không được yên ổn trong nỗi lo mộ phần có thể bị xâm phạm.
Hình ảnh những bông hoa lạ mọc trên mộ mẹ, mang mùi máu và sự sống, trở thành biểu tượng ám ảnh. Với Kim Đồng, Lỗ thị không nằm yên dưới đất, mà tiếp tục hiện diện trong ký ức, trong thân thể, trong từng câu chuyện được kể lại. Người mẹ vì thế vượt khỏi cái chết để trở thành một hình tượng bền bỉ.
4. Điểm nhấn và giá trị nổi bật
4.1. Hình tượng người mẹ và thân phận phụ nữ
Thượng Quan Lỗ thị được khắc họa như một người mẹ không lý tưởng hóa, vừa chịu đựng vừa phản kháng. Bà mang đầy đủ yếu đuối, ham muốn, mệt mỏi và cả sự cay nghiệt, nhưng chính điều đó khiến nhân vật trở nên chân thực. Qua Lỗ thị, Mạc Ngôn cho thấy phụ nữ truyền thống bị tước quyền lựa chọn, nhưng lại là người gánh vác phần sinh tồn nặng nề nhất.
4.2. Phồn thực, tả thực và hiện thực huyền ảo
Phong cách phồn thực của tiểu thuyết thể hiện qua việc miêu tả trực diện thân thể, sinh nở, máu, sữa và dục tính. Những chi tiết này không nhằm gây sốc đơn thuần, mà nhấn mạnh bản năng sống và sức mạnh sinh sản. Kết hợp với yếu tố hiện thực huyền ảo, tác phẩm tạo ra cảm giác ám ảnh kéo dài, khó tách rời khỏi cảm xúc người đọc.
4.3. Kết cấu phi tuyến và giọng kể nhiều lớp
Kết cấu xoắn ốc khiến câu chuyện liên tục quay lại các sự kiện cũ từ những góc nhìn khác nhau. Giọng kể của Kim Đồng vừa là hồi ức, vừa là sự tự vấn, mang nhiều tầng cảm xúc đan xen. Điều này tạo chiều sâu cho tác phẩm, nhưng cũng đòi hỏi người đọc kiên nhẫn và tập trung khi tiếp cận.
4.4. Giá trị lịch sử, xã hội và nhân văn
Báu Vật Của Đời kể lịch sử từ góc nhìn của những con người bé nhỏ, không có tiếng nói trong sử sách. Tác phẩm cho thấy chiến tranh và chính trị ảnh hưởng trực tiếp đến bữa ăn, gia đình và số phận cá nhân ra sao. Qua đó, Mạc Ngôn đặt ra câu hỏi nhân văn về cái giá của lịch sử và những người âm thầm phải trả giá cho nó.
5. Mua sách Báu Vật Của Đời chính hãng tại Tiki
Với một cuốn tiểu thuyết gần 1000 trang như Báu Vật Của Đời, chất lượng in và độ bền của sách ảnh hưởng rõ rệt tới trải nghiệm đọc. Giấy quá mỏng, chữ in mờ, gáy yếu dễ bong có thể khiến việc đồng hành cùng tác phẩm trở nên khó khăn hơn nhiều.
Khi đặt mua trên Tiki, bạn có thể an tâm vì:
- Nguồn gốc: Tiki cam kết 100 phần trăm hàng chính hãng, xác thực nguồn gốc sản phẩm, giao đúng đúng phiên bản hiển thị trên website.
- Kiểm tra khi nhận: Bạn được mở hộp kiểm tra sách trước khi xác nhận, bảo đảm không gặp tình trạng nhầm tựa, nhầm ngôn ngữ.
- Chính sách bảo vệ người mua: Nếu phát hiện sách giả, sách không rõ nguồn gốc, Tiki cam kết hoàn tiền 200 phần trăm giá trị đơn hàng.
- Đổi trả khi sách lỗi: Trong trường hợp sách bị lỗi in, thiếu trang, rách, nhòe mực trong quá trình in hoặc vận chuyển, bạn có thể yêu cầu đổi trả miễn phí trong thời hạn quy định, với quy trình hỗ trợ rõ ràng, đúng hẹn.
6. Một số câu hỏi liên quan
6.1. Báu Vật Của Đời có khó đọc không?
Tương đối khó, nhất là với người ít đọc tiểu thuyết dài. Khó ở dung lượng, số lượng nhân vật, kết cấu phi tuyến và phong cách phồn thực – tả thực. Tuy vậy, nếu đọc chậm, ghi chú quan hệ nhân vật và chấp nhận “lạc lối” đôi chút ở những chương đầu, bạn sẽ dần bắt nhịp và thấy thưởng thức được chiều sâu tác phẩm.
6.2. Cuốn sách này có mang tính khiêu dâm không?
Sách có nhiều đoạn miêu tả thân thể, sinh nở, cho bú, hành vi tình dục khá trần trụi. Tuy nhiên, các cảnh này được đặt trong bối cảnh phồn thực, nhằm nói về dòng giống, bản năng sống, thân phận phụ nữ, chứ không viết theo hướng kích dục. Dù vậy, độc giả nhạy cảm với nội dung sắc dục và bạo lực nên cân nhắc trước khi chọn.
6.3. Sách có phù hợp cho nghiên cứu về phụ nữ và lịch sử Trung Quốc không?
Rất phù hợp. Hình tượng Thượng Quan Lỗ thị được nhiều nhà nghiên cứu nhắc đến khi bàn về hình ảnh người mẹ, phụ nữ nông thôn trong văn học Trung Quốc đương đại. Tác phẩm cũng là chất liệu phong phú để phân tích sự giao thoa giữa truyền thống – hiện đại, nam quyền – nữ quyền, thân thể – lịch sử.
Sách Báu Vật Của Đời
Giao siêu tốc 2h
Sách Báu Vật Của Đời tác giả Mạc Ngôn, Bìa Cứng tái bản mới nhất 2025, Văn học kinh điển
Báu Vật Của Đời - Một Hiện Tượng Của Văn Học Trung Quốc (Bìa Cứng)
Sách - Báu Vật Của Đời - Một Hiện Tượng Của Văn Học Trung Quốc - Bìa Cứng
Ân Sủng Của Đời
Sách Chuyện Của Các Nhân Vật Có Thật Trên Đời
Giao siêu tốc 2h
100 Từ Đầu Đời Của Bé: Con Vật
Bình minh của cuộc đời
Sách Những kiến thức đầu đời cho bé - Động vật đáng yêu
Giao siêu tốc 2h
Cuộc đời của Pi
Cuộc đời của Pi
Bình minh của cuộc đời - Bản Quyền
100 Từ Đầu Đời Của Bé: Con Vật (Tái Bản 2023)
Sách Sự Sinh Trưởng Kỳ Diệu Của Vạn Vật - Vòng Đời Của Cây
Sách Sự Sinh Trưởng Kỳ Diệu Của Vạn Vật - Vòng Đời Của Bướm
Sự Sinh Trưởng Kỳ Diệu Của Vạn Vật - Vòng Đời Của Cây
Sự Sinh Trưởng Kỳ Diệu Của Vạn Vật - Vòng Đời Của Cây
Những Kiến Thức Đầu Đời Cho Bé - Động Vật Đáng Yêu
Cuốn Sách Đầu Đời Của Bé - Khám Phá Động Vật Hoang Dã
Sự Sinh Trưởng Kỳ Diệu Của Vạn Vật - Vòng Đời Của Bướm
Sự Sinh Trưởng Kỳ Diệu Của Vạn Vật - Vòng Đời Của Bướm
Cuộc Đời Của Pi
Cuộc Đời Của Nấm
Cuộc Đời Của Nấm
Xem thêm:
- Review sách Những Kẻ Ngược Đời: Nghệ thuật tư duy đột phá
- Review sách Người Đàn Ông Mang Tên Ove: Chân thật và chữa lành
- Review sách Kiêu Hãnh Và Định Kiến: Tình yêu vượt thời gian của Jane Austen
Báu Vật Của Đời không phải cuốn sách để đọc qua loa rồi quên. Nó dày, nặng, nhiều phân đoạn gây choáng, nhưng cũng mở ra những câu hỏi dai dẳng về người mẹ, về phụ nữ, về cách lịch sử đi qua đời sống nhỏ bé. Nếu bạn đang tìm một tiểu thuyết đủ sâu để suy nghĩ lâu sau khi gấp lại, đủ phức tạp để không thể tóm gọn trong vài dòng và đủ dữ dội để nhắc bạn rằng mọi dòng lịch sử đều có mùi máu, mồ hôi, sữa mẹ, thì Báu Vật Của Đời là lựa chọn đáng cân nhắc.
