{"id":102273,"date":"2026-05-09T22:45:44","date_gmt":"2026-05-09T15:45:44","guid":{"rendered":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/"},"modified":"2026-05-09T22:45:44","modified_gmt":"2026-05-09T15:45:44","slug":"review-diem-ky-di-da-can-ke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/","title":{"rendered":"Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi"},"content":{"rendered":"<p>B\u1ea1n \u0111\u00e3 bao gi\u1edd t\u1ef1 h\u1ecfi li\u1ec7u m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3, tr\u00ed tu\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p nh\u1ea5t? Khi ranh gi\u1edbi gi\u1eefa sinh h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 b\u1ecb x\u00f3a nh\u00f2a, nh\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ebd b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t k\u1ef7 nguy\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? \u0110\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 vi\u1ec5n c\u1ea3nh c\u1ee7a phim khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng, m\u00e0 l\u00e0 l\u1eddi ti\u00ean tri t\u00e1o b\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c Ray Kurzweil, m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c l\u1ed7i l\u1ea1c nh\u1ea5t v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7, \u0111\u1eb7t ra trong cu\u1ed1n s\u00e1ch kinh \u0111i\u1ec3n <strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong>. H\u00e3y c\u00f9ng Tiki kh\u00e1m ph\u00e1 th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ea7y th\u00e1ch th\u1ee9c nh\u01b0ng c\u0169ng v\u00f4 c\u00f9ng h\u1ea5p d\u1eabn qua t\u1eebng trang s\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n<h2 id=\"1giithiuchungvschimkdcnk\">1. Gi\u1edbi thi\u1ec7u chung v\u1ec1 s\u00e1ch \u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/h2>\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u00fap b\u1ea1n \u0111\u1ecdc c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn t\u1ed5ng quan nh\u1ea5t, Tiki \u0111\u00e3 t\u1ed5ng h\u1ee3p nh\u1eefng th\u00f4ng tin c\u01a1 b\u1ea3n v\u1ec1 t\u00e1c ph\u1ea9m n\u1ec1n t\u1ea3ng n\u00e0y:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>T\u00ean s\u00e1ch:<\/strong> \u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1 (The Singularity Is Near: When Humans Transcend Biology)<\/li>\n<li><strong>T\u00e1c gi\u1ea3:<\/strong> Ray Kurzweil<\/li>\n<li><strong>Th\u1ec3 lo\u1ea1i:<\/strong> S\u00e1ch khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7, t\u01b0\u01a1ng lai h\u1ecdc, phi h\u01b0 c\u1ea5u<\/li>\n<li><strong>N\u0103m xu\u1ea5t b\u1ea3n g\u1ed1c:<\/strong> 2005<\/li>\n<\/ul>\n<p>N\u1ed9i dung ch\u00ednh c\u1ee7a s\u00e1ch xoay quanh m\u1ed9t lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m trung t\u00e2m: s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo c\u1ea5p s\u1ed1 nh\u00e2n c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 s\u1ebd s\u1edbm d\u1eabn ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn <strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb (Singularity)<\/strong>. \u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi kh\u1eafc m\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI) kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u00e1nh ngang m\u00e0 c\u00f2n v\u01b0\u1ee3t qua tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a to\u00e0n b\u1ed9 nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ed9ng l\u1ea1i, g\u00e2y ra nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ed9t ph\u00e1 v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc cho n\u1ec1n v\u0103n minh.<\/p>\n<h2 id=\"2tcgiraykurzweilvtmnhnvtthigian\">2. T\u00e1c gi\u1ea3 Ray Kurzweil v\u00e0 t\u1ea7m nh\u00ecn v\u01b0\u1ee3t th\u1eddi gian<\/h2>\n<p>\u0110\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a nh\u1eefng d\u1ef1 b\u00e1o trong s\u00e1ch, vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 t\u00e1c gi\u1ea3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft. Ray Kurzweil kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c ti\u00ean phong \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<h3 id=\"21chndungnhphtminhlilcvgimckthuttigoogle\">2.1. Ch\u00e2n dung nh\u00e0 ph\u00e1t minh l\u1ed7i l\u1ea1c v\u00e0 gi\u00e1m \u0111\u1ed1c k\u1ef9 thu\u1eadt t\u1ea1i Google<\/h3>\n<p><strong>Ray Kurzweil<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00e1t minh, nh\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai h\u1ecdc v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt c\u00f3 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn trong l\u0129nh v\u1ef1c tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u1ea7u trong c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 nh\u01b0 nh\u1eadn d\u1ea1ng k\u00fd t\u1ef1 quang h\u1ecdc (OCR), m\u00e1y t\u1ed5ng h\u1ee3p gi\u1ecdng n\u00f3i, v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 nh\u1eadn d\u1ea1ng gi\u1ecdng n\u00f3i. Hi\u1ec7n t\u1ea1i, \u00f4ng gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c K\u1ef9 thu\u1eadt t\u1ea1i Google, n\u01a1i \u00f4ng d\u1eabn d\u1eaft c\u00e1c \u0111\u1ed9i ng\u0169 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 h\u1ecdc m\u00e1y v\u00e0 x\u1eed l\u00fd ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n<p>S\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ed3 s\u1ed9 v\u1edbi h\u00e0ng lo\u1ea1t ph\u00e1t minh \u1ee9ng d\u1ee5ng th\u1ef1c ti\u1ec5n \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i cho \u00f4ng uy t\u00edn v\u1eefng ch\u1eafc. Nh\u1eefng d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a Kurzweil kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft su\u00f4ng m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng ki\u1ebfn th\u1ee9c s\u00e2u r\u1ed9ng v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ec9nh cao.<\/p>\n<h3 id=\"22nntngkhoahcngsaunhngdbotobo\">2.2. N\u1ec1n t\u1ea3ng khoa h\u1ecdc \u0111\u1eb1ng sau nh\u1eefng d\u1ef1 b\u00e1o t\u00e1o b\u1ea1o<\/h3>\n<p>Nh\u1eefng ti\u00ean \u0111o\u00e1n trong <strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong> kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 v\u00f5 \u0111o\u00e1n. Ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed9t quy lu\u1eadt m\u00e0 Kurzweil \u0111\u00e3 quan s\u00e1t v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7: <strong>Lu\u1eadt L\u1ee3i Nhu\u1eadn T\u0103ng T\u1ed1c (Law of Accelerating Returns)<\/strong>.<\/p>\n<p>V\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, Kurzweil \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng <strong>\u0110\u1ecbnh lu\u1eadt Moore<\/strong> (quy lu\u1eadt cho r\u1eb1ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u00f3ng b\u00e1n d\u1eabn tr\u00ean m\u1ed9t vi m\u1ea1ch s\u1ebd t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i sau m\u1ed7i hai n\u0103m). \u00d4ng cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 vi m\u1ea1ch, m\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin \u0111\u1ec1u di\u1ec5n ra theo c\u1ea5p s\u1ed1 nh\u00e2n. T\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u00e1t tri\u1ec3n ng\u00e0y c\u00e0ng nhanh h\u01a1n, t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng cong t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng, v\u00e0 \u0111\u1ec9nh c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng cong \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb.<\/p>\n<h2 id=\"3phntchchuynsunidungschimkdcnk\">3. Ph\u00e2n t\u00edch chuy\u00ean s\u00e2u n\u1ed9i dung s\u00e1ch \u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/h2>\n<p>V\u1edbi \u0111\u1ed9 d\u00e0y \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u00e0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u1ed3 s\u1ed9, cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eed th\u00e1ch. Tiki s\u1ebd gi\u00fap b\u1ea1n &#8220;m\u1ed5 x\u1ebb&#8221; nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u1ed1t l\u00f5i nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n.<\/p>\n<h3 id=\"31lutlinhuntngtcngccamisthayi\">3.1. Lu\u1eadt l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u0103ng t\u1ed1c \u2013 \u0110\u1ed9ng c\u01a1 c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i<\/h3>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a to\u00e0n b\u1ed9 cu\u1ed1n s\u00e1ch. Kurzweil l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng b\u1ed9 n\u00e3o con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng suy ngh\u0129 tuy\u1ebfn t\u00ednh (linear), t\u1ee9c l\u00e0 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n t\u01b0\u01a1ng lai d\u1ef1a tr\u00ean t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9 g\u1ea7n. V\u00ed d\u1ee5, ch\u00fang ta ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu m\u1ea5t 10 n\u0103m \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u00e0nh t\u1ef1u, s\u1ebd m\u1ea5t th\u00eam 10 n\u0103m n\u1eefa \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t th\u00e0nh t\u1ef1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u1ea1i ph\u00e1t tri\u1ec3n theo c\u1ea5p s\u1ed1 nh\u00e2n (exponential). S\u1ee9c m\u1ea1nh t\u00ednh to\u00e1n t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i sau m\u1ed7i 1-2 n\u0103m, trong khi chi ph\u00ed l\u1ea1i gi\u1ea3m \u0111i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y t\u1ea1o ra nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y v\u1ecdt kh\u00f4ng ng\u1edd. M\u1ed9t minh ch\u1ee9ng kinh \u0111i\u1ec3n l\u00e0 D\u1ef1 \u00e1n Gi\u1ea3i m\u00e3 B\u1ed9 gen Ng\u01b0\u1eddi, ban \u0111\u1ea7u d\u1ef1 ki\u1ebfn m\u1ea5t h\u00e0ng th\u1eadp k\u1ef7, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1edbm h\u01a1n nhi\u1ec1u n\u0103m so v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 t\u0103ng t\u1ed1c c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 gen.<\/p>\n<h3 id=\"32suknguyntinhavvtrcanhnloi\">3.2. S\u00e1u k\u1ef7 nguy\u00ean ti\u1ebfn h\u00f3a v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i<\/h3>\n<p>Kurzweil \u0111\u1eb7t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 trong m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u: l\u1ecbch s\u1eed ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. \u00d4ng chia qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y th\u00e0nh s\u00e1u k\u1ef7 nguy\u00ean, trong \u0111\u00f3 m\u1ed7i k\u1ef7 nguy\u00ean l\u1ea1i t\u1ea1o ra m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n cho k\u1ef7 nguy\u00ean ti\u1ebfp theo:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>K\u1ef7 nguy\u00ean 1:<\/strong> V\u1eadt l\u00fd v\u00e0 H\u00f3a h\u1ecdc (Th\u00f4ng tin trong c\u1ea5u tr\u00fac nguy\u00ean t\u1eed)<\/li>\n<li><strong>K\u1ef7 nguy\u00ean 2:<\/strong> Sinh h\u1ecdc (Th\u00f4ng tin trong DNA)<\/li>\n<li><strong>K\u1ef7 nguy\u00ean 3:<\/strong> B\u1ed9 n\u00e3o (Th\u00f4ng tin trong c\u00e1c m\u1eabu h\u00ecnh th\u1ea7n kinh)<\/li>\n<li><strong>K\u1ef7 nguy\u00ean 4:<\/strong> C\u00f4ng ngh\u1ec7 (Th\u00f4ng tin trong ph\u1ea7n c\u1ee9ng v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ec1m)<\/li>\n<li><strong>K\u1ef7 nguy\u00ean 5:<\/strong> S\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t gi\u1eefa C\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 Tr\u00ed tu\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi (\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb b\u1eaft \u0111\u1ea7u)<\/li>\n<li><strong>K\u1ef7 nguy\u00ean 6:<\/strong> V\u0169 tr\u1ee5 &#8220;th\u1ee9c t\u1ec9nh&#8221; (Tr\u00ed tu\u1ec7 lan t\u1ecfa kh\u1eafp v\u0169 tr\u1ee5)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Theo Kurzweil, ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i c\u1ee7a K\u1ef7 nguy\u00ean 4 v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb b\u01b0\u1edbc v\u00e0o K\u1ef7 nguy\u00ean 5. \u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n d\u1ecb bi\u1ec7t, m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ec9nh cao t\u1ea5t y\u1ebfu c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a \u0111\u00e3 k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng t\u1ef7 n\u0103m, h\u01b0\u1edbng t\u1edbi s\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 ng\u00e0y c\u00e0ng cao h\u01a1n.<\/p>\n<h3 id=\"33cchmnggnrgennanorobotbatrctkintotnglai\">3.3. C\u00e1ch m\u1ea1ng GNR (Gen, Nano, Robot) \u2013 Ba tr\u1ee5 c\u1ed9t ki\u1ebfn t\u1ea1o t\u01b0\u01a1ng lai<\/h3>\n<p>T\u01b0\u01a1ng lai m\u00e0 Kurzweil m\u00f4 t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean s\u1ef1 h\u1ed9i t\u1ee5 c\u1ee7a ba l\u0129nh v\u1ef1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 mang t\u00ednh c\u00e1ch m\u1ea1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft t\u1eaft l\u00e0 GNR.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Gen (Genetics):<\/strong> Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng di truy\u1ec1n h\u1ecdc cho ph\u00e9p ch\u00fang ta hi\u1ec3u v\u00e0 l\u1eadp tr\u00ecnh l\u1ea1i &#8220;ph\u1ea7n m\u1ec1m c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng&#8221; \u2013 DNA. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y m\u1edf ra kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1eefa tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh di truy\u1ec1n, l\u00e0m ch\u1eadm qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e3o h\u00f3a v\u00e0 t\u1ed1i \u01b0u h\u00f3a sinh h\u1ecdc c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<li><strong>Nano (Nanotechnology):<\/strong> C\u00f4ng ngh\u1ec7 nano cho ph\u00e9p ch\u00fang ta ch\u1ebf t\u1ea1o v\u1eadt ch\u1ea5t \u1edf c\u1ea5p \u0111\u1ed9 ph\u00e2n t\u1eed. Kurzweil h\u00ecnh dung v\u1ec1 c\u00e1c robot nano (nanobot) c\u00f3 th\u1ec3 di chuy\u1ec3n trong m\u1ea1ch m\u00e1u \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0, s\u1eeda ch\u1eefa c\u00e1c m\u00f4 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 k\u1ebft n\u1ed1i tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u1ed9 n\u00e3o c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi \u0111\u00e1m m\u00e2y.<\/li>\n<li><strong>Robot (Robotics):<\/strong> L\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y bao g\u1ed3m tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI). \u0110\u00e2y l\u00e0 tr\u1ee5 c\u1ed9t quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ch\u00ednh d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb. Khi AI \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u1ef1 c\u1ea3i ti\u1ebfn, n\u00f3 s\u1ebd t\u1ea1o ra m\u1ed9t v\u00f2ng l\u1eb7p t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng tr\u00ed tu\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n.<\/li>\n<\/ul>\n<p>S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a G, N v\u00e0 R s\u1ebd x\u00f3a nh\u00f2a ranh gi\u1edbi gi\u1eefa sinh h\u1ecdc v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c, gi\u1eefa th\u1ef1c t\u1ea1i v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ea1i \u1ea3o, \u0111\u01b0a nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n sinh h\u1ecdc v\u1ed1n c\u00f3.<\/p>\n<h2 id=\"4imnhnvgitrnibtcacunsch\">4. \u0110i\u1ec3m nh\u1ea5n v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch<\/h2>\n<p><strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong> kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch d\u1ef1 b\u00e1o, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f4ng phu, th\u00e1ch th\u1ee9c m\u1ecdi \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<h3 id=\"41tmnhntphvikhodlius\">4.1. T\u1ea7m nh\u00ecn \u0111\u1ed9t ph\u00e1 v\u1edbi kho d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u1ed3 s\u1ed9<\/h3>\n<p>\u0110i\u1ec3m m\u1ea1nh l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1eb7t ch\u1ebd trong l\u1eadp lu\u1eadn. M\u1ed7i d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a Kurzweil \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 b\u1edfi h\u00e0ng lo\u1ea1t d\u1eef li\u1ec7u, bi\u1ec3u \u0111\u1ed3 v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed c\u00f4ng ngh\u1ec7 k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng th\u1eadp k\u1ef7. \u00d4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3i &#8220;t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf&#8221;, m\u00e0 c\u00f2n ch\u1ec9 ra &#8220;t\u1ea1i sao n\u00f3 l\u1ea1i di\u1ec5n ra theo quy lu\u1eadt \u0111\u00f3&#8221;.<\/p>\n<p>Khi c\u1ea7m tr\u00ean tay b\u1ea3n in c\u1ee7a <strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong>, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a n\u00f3. S\u1ee9c n\u1eb7ng v\u1eadt l\u00fd \u1ea5y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi s\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a tri th\u1ee9c, c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ea7m nh\u00ecn v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 mu\u1ed1n truy\u1ec1n t\u1ea3i. \u0110\u00e2y l\u00e0 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch gi\u1ea5y mang l\u1ea1i, khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u1ef1 nghi\u1ec1n ng\u1eabm s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n.<\/p>\n<h3 id=\"42gcnhnphnbinvnhngcuhitrithcbng\">4.2. G\u00f3c nh\u00ecn ph\u1ea3n bi\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi tri\u1ebft h\u1ecdc b\u1ecf ng\u1ecf<\/h3>\n<p>D\u00f9 mang m\u1ed9t tinh th\u1ea7n l\u1ea1c quan v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7, Kurzweil kh\u00f4ng h\u1ec1 n\u00e9 tr\u00e1nh nh\u1eefng r\u1ee7i ro. Cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u0169ng \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi gai g\u00f3c:<\/p>\n<ul>\n<li>Li\u1ec7u t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 qu\u00e1 l\u1ea1c quan v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng ki\u1ec3m so\u00e1t AI si\u00eau th\u00f4ng minh?<\/li>\n<li>Nh\u1eefng r\u1ee7i ro v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng x\u00e3 h\u1ed9i khi m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 &#8220;n\u00e2ng c\u1ea5p&#8221; b\u1ea3n th\u00e2n c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng?<\/li>\n<li>Khi con ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi m\u00e1y m\u00f3c, b\u1ea3n ch\u1ea5t &#8220;con ng\u01b0\u1eddi&#8221; c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 g\u00ec? \u00dd th\u1ee9c, linh h\u1ed3n, v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a l\u1ea1i ra sao?<\/li>\n<\/ul>\n<p>Gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a <strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong> kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c \u0111\u01b0a ra c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi, m\u00e0 c\u00f2n \u1edf ch\u1ed7 n\u00f3 bu\u1ed9c ch\u00fang ta ph\u1ea3i suy ng\u1eabm v\u1ec1 nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i trong k\u1ef7 nguy\u00ean s\u1eafp t\u1edbi. N\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc m\u1ed9t l\u1ea7n, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1ec3 chi\u00eam nghi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i.<\/p>\n<h2 id=\"5nhngtrchdnntngtrongschimkdcnk\">5. Nh\u1eefng tr\u00edch d\u1eabn \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng trong s\u00e1ch \u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/h2>\n<ul>\n<li>&#8220;S\u1ef1 K\u1ef3 D\u1ecb s\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t gi\u1eefa tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a ch\u00fang ta, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eabn l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng v\u01b0\u1ee3t qua ngu\u1ed3n g\u1ed1c sinh h\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3.&#8221;<\/li>\n<li>&#8220;Ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m 100 n\u0103m ti\u1ebfn b\u1ed9 trong th\u1ebf k\u1ef7 21 &#8211; n\u00f3 s\u1ebd gi\u1ed1ng nh\u01b0 20.000 n\u0103m ti\u1ebfn b\u1ed9 (v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ng\u00e0y nay).&#8221;<\/li>\n<li>&#8220;S\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ecb thay th\u1ebf b\u1edfi nh\u1eefng c\u1ed7 m\u00e1y th\u00f4ng minh c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 l\u00e0 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi ch\u00fang \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean th\u1ea7n th\u00e1nh h\u01a1n.&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"6cunschnydnhchoai\">6. Cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y d\u00e0nh cho ai?<\/h2>\n<p><strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m k\u00e9n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc nh\u01b0ng l\u1ea1i mang gi\u00e1 tr\u1ecb khai m\u1edf t\u01b0 duy v\u00f4 c\u00f9ng l\u1edbn.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u0110\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u00f9 h\u1ee3p:<\/strong>\n<ul>\n<li>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c trong ng\u00e0nh c\u00f4ng ngh\u1ec7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c AI, khoa h\u1ecdc d\u1eef li\u1ec7u.<\/li>\n<li>C\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0, nh\u00e0 ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch mu\u1ed1n n\u1eafm b\u1eaft c\u00e1c xu h\u01b0\u1edbng c\u00f4ng ngh\u1ec7 d\u00e0i h\u1ea1n.<\/li>\n<li>Sinh vi\u00ean c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc, k\u1ef9 thu\u1eadt, tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc.<\/li>\n<li>B\u1ea5t k\u1ef3 ai y\u00eau th\u00edch th\u1ec3 lo\u1ea1i s\u00e1ch phi h\u01b0 c\u1ea5u, khoa h\u1ecdc v\u00e0 t\u00f2 m\u00f2 v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Ai c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p:<\/strong>\n<ul>\n<li>Nh\u1eefng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u1ea3i tr\u00ed nh\u1eb9 nh\u00e0ng, d\u1ec5 \u0111\u1ecdc.<\/li>\n<li>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng quen v\u1edbi c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m khoa h\u1ecdc, c\u00e1c bi\u1ec3u \u0111\u1ed3 v\u00e0 d\u1eef li\u1ec7u ph\u00e2n t\u00edch.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>L\u1eddi khuy\u00ean khi \u0111\u1ecdc:<\/strong> H\u00e3y \u0111\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1eeb t\u1ed1n, kh\u00f4ng ng\u1ea1i d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tra c\u1ee9u c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m m\u1edbi ho\u1eb7c suy ng\u1eabm v\u1ec1 nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra. Cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9c leo n\u00fai tr\u00ed tu\u1ec7, ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng \u1edf \u0111\u1ec9nh n\u00fai ho\u00e0n to\u00e0n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi c\u00f4ng s\u1ee9c b\u1ecf ra.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"7muaschimkdcnkchnhhngtitiki\">7. Mua s\u00e1ch \u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1 ch\u00ednh h\u00e3ng t\u1ea1i Tiki<\/h2>\n<p>\u0110\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u1ecdc tr\u1ecdn v\u1eb9n nh\u1ea5t v\u1edbi m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n nh\u01b0 <strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong>, vi\u1ec7c s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t \u1ea5n b\u1ea3n ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft. Tiki t\u1ef1 h\u00e0o l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u0111i\u1ec7n t\u1eed uy t\u00edn, mang \u0111\u1ebfn cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00e1 tr\u1ecb c\u00f9ng d\u1ecbch v\u1ee5 kh\u00e1ch h\u00e0ng t\u1eadn t\u00e2m.<\/p>\n<p>Khi mua s\u00e1ch t\u1ea1i Tiki, b\u1ea1n s\u1ebd ho\u00e0n to\u00e0n y\u00ean t\u00e2m v\u00ec:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Cam k\u1ebft s\u00e1ch ch\u00ednh h\u00e3ng 100%:<\/strong> H\u1ee3p t\u00e1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 nh\u00e0 ph\u00e2n ph\u1ed1i l\u1edbn, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea5y in v\u00e0 n\u1ed9i dung nguy\u00ean b\u1ea3n.<\/li>\n<li><strong>Ho\u00e0n ti\u1ec1n 200% n\u1ebfu ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0ng gi\u1ea3:<\/strong> L\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ea1nh m\u1ebd cho uy t\u00edn v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n ph\u1ea9m.<\/li>\n<li><strong>D\u1ecbch v\u1ee5 \u0111\u1ed5i tr\u1ea3 mi\u1ec5n ph\u00ed:<\/strong> N\u1ebfu c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 l\u1ed7i n\u00e0o t\u1eeb nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t, b\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u1ed5i tr\u1ea3 nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 thu\u1eadn ti\u1ec7n.<\/li>\n<li><strong>Giao h\u00e0ng nhanh ch\u00f3ng:<\/strong> V\u1edbi d\u1ecbch v\u1ee5 TikiNOW, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn s\u00e1ch ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 2 gi\u1edd.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"8cccuhithnggp\">8. C\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p<\/h2>\n<h3 id=\"81schcqukhcvnhiuthutngkhng\">8.1. S\u00e1ch c\u00f3 qu\u00e1 kh\u00f3 \u0111\u1ecdc v\u00e0 nhi\u1ec1u thu\u1eadt ng\u1eef kh\u00f4ng?<\/h3>\n<p>C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 c\u00f3 v\u00e0 kh\u00f4ng. S\u00e1ch ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn th\u00f4ng tin chuy\u00ean s\u00e2u v\u00e0 thu\u1eadt ng\u1eef khoa h\u1ecdc. Tuy nhi\u00ean, <strong>Ray Kurzweil<\/strong> c\u00f3 l\u1ed1i vi\u1ebft r\u1ea5t logic, m\u1ea1ch l\u1ea1c, k\u00e8m theo nhi\u1ec1u bi\u1ec3u \u0111\u1ed3 v\u00e0 v\u00ed d\u1ee5 minh h\u1ecda \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc d\u1ec5 theo d\u00f5i. N\u1ebfu b\u1ea1n ki\u00ean nh\u1eabn v\u00e0 c\u00f3 tinh th\u1ea7n ham h\u1ecdc h\u1ecfi, b\u1ea1n ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n<h3 id=\"82nhngdontrongschxutbnt2005ccnchnhxc\">8.2. Nh\u1eefng d\u1ef1 \u0111o\u00e1n trong s\u00e1ch xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1eeb 2005 c\u00f3 c\u00f2n ch\u00ednh x\u00e1c?<\/h3>\n<p>\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch. R\u1ea5t nhi\u1ec1u d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a Kurzweil v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Internet, \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i th\u00f4ng minh, AI v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n di\u1ec5n ra nhanh h\u01a1n \u00f4ng d\u1ef1 t\u00ednh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam uy t\u00edn cho m\u00f4 h\u00ecnh <strong>Lu\u1eadt L\u1ee3i Nhu\u1eadn T\u0103ng T\u1ed1c<\/strong> v\u00e0 khi\u1ebfn nh\u1eefng d\u1ef1 b\u00e1o xa h\u01a1n c\u1ee7a \u00f4ng tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00e1ng tin c\u1eady h\u01a1n.<\/p>\n<h3 id=\"83bndchtingvitcmbochtlngkhng\">8.3. B\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng?<\/h3>\n<p>C\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch khoa h\u1ecdc t\u1ea7m c\u1ee1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi \u0111\u1ed9i ng\u0169 d\u1ecbch gi\u1ea3 v\u00e0 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh chuy\u00ean nghi\u1ec7p. Vi\u1ec7c chuy\u1ec3n ng\u1eef t\u1ed1t gi\u00fap \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n, gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c tinh th\u1ea7n c\u1ee7a b\u1ea3n g\u1ed1c.<\/p>\n<h3 id=\"84nncschnyhayhomodeustrc\">8.4. N\u00ean \u0111\u1ecdc s\u00e1ch n\u00e0y hay Homo Deus tr\u01b0\u1edbc?<\/h3>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi th\u00fa v\u1ecb. C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch xu\u1ea5t s\u1eafc v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang c\u00f3 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1:<\/strong> T\u1eadp trung v\u00e0o &#8220;c\u00e1i g\u00ec v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o&#8221; \u2013 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u00f4ng ngh\u1ec7, c\u01a1 ch\u1ebf v\u00e0 l\u1ed9 tr\u00ecnh d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i. S\u00e1ch n\u1eb7ng v\u1ec1 d\u1eef li\u1ec7u v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch k\u1ef9 thu\u1eadt.<\/li>\n<li><strong>Homo Deus<\/strong> c\u1ee7a Yuval Noah Harari: T\u1eadp trung v\u00e0o &#8220;t\u1ea1i sao v\u00e0 th\u00ec sao&#8221; \u2013 nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 m\u1eb7t tri\u1ebft h\u1ecdc, x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>L\u1eddi khuy\u00ean:<\/strong> N\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n hi\u1ec3u g\u1ed1c r\u1ec5 c\u00f4ng ngh\u1ec7, h\u00e3y \u0111\u1ecdc <strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong> tr\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu b\u1ea1n quan t\u00e2m h\u01a1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00e2n v\u0103n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, <strong>Homo Deus<\/strong> c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn ph\u00f9 h\u1ee3p h\u01a1n \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<h2 id=\"likt\">L\u1eddi k\u1ebft<\/h2>\n<p><strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong> kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 chi ti\u1ebft d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i. D\u00f9 b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh hay ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i nh\u1eefng lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ray Kurzweil, t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd th\u00e1ch th\u1ee9c t\u01b0 duy, m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ea7m nh\u00ecn v\u00e0 bu\u1ed9c b\u1ea1n ph\u1ea3i suy ngh\u0129 l\u1ea1i v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c phi\u00eau l\u01b0u tr\u00ed tu\u1ec7 d\u00e0nh cho nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 t\u00f2 m\u00f2. H\u00e3y s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai v\u1eeba \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c, v\u1eeba \u0111\u1ea7y h\u1ee9a h\u1eb9n b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1edf h\u1eefu ngay cu\u1ed1n s\u00e1ch <strong>\u0110i\u1ec3m K\u1ef3 D\u1ecb \u0110\u00e3 C\u1eadn K\u1ec1<\/strong> ch\u00ednh h\u00e3ng, gi\u00e1 t\u1ed1t c\u00f9ng d\u1ecbch v\u1ee5 giao nhanh 2h t\u1ea1i Tiki.vn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ea1n \u0111\u00e3 bao gi\u1edd t\u1ef1 h\u1ecfi li\u1ec7u m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3, tr\u00ed tu\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p nh\u1ea5t? Khi ranh gi\u1edbi gi\u1eefa sinh h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 b\u1ecb x\u00f3a nh\u00f2a, nh\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ebd b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t k\u1ef7 nguy\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? \u0110\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 vi\u1ec5n c\u1ea3nh c\u1ee7a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-102273","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-review-sach"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.7 (Yoast SEO v20.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi | TIKI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"B\u1ea1n \u0111\u00e3 bao gi\u1edd t\u1ef1 h\u1ecfi li\u1ec7u m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3, tr\u00ed tu\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p nh\u1ea5t? Khi ranh gi\u1edbi gi\u1eefa sinh h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 b\u1ecb x\u00f3a nh\u00f2a, nh\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ebd b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t k\u1ef7 nguy\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? \u0110\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 vi\u1ec5n c\u1ea3nh c\u1ee7a [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TIKI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-09T15:45:44+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nguyen Vy\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Nguyen Vy\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 ph\u00fat\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/\",\"url\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/\",\"name\":\"Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi | TIKI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-05-09T15:45:44+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-09T15:45:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/55cee1bbf6c1e221b3096d98d5c18321\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Trang ch\u1ee7\",\"item\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Review S\u1ea3n Ph\u1ea9m\",\"item\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-san-pham\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Review S\u00e1ch Hay\",\"item\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-san-pham\/review-sach\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/\",\"name\":\"Tiki\",\"description\":\"T\u00ecm Ki\u1ebfm - Ti\u1ebft Ki\u1ec7m\",\"alternateName\":\"Tiki\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"vi\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/55cee1bbf6c1e221b3096d98d5c18321\",\"name\":\"Nguyen Vy\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9c75b605a00063af4c269117451f9c040fdcccd34e9baa570bab4057940711a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9c75b605a00063af4c269117451f9c040fdcccd34e9baa570bab4057940711a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nguyen Vy\"},\"url\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/author\/vynt1811\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi | TIKI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi","og_description":"B\u1ea1n \u0111\u00e3 bao gi\u1edd t\u1ef1 h\u1ecfi li\u1ec7u m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3, tr\u00ed tu\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p nh\u1ea5t? Khi ranh gi\u1edbi gi\u1eefa sinh h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 b\u1ecb x\u00f3a nh\u00f2a, nh\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ebd b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t k\u1ef7 nguy\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? \u0110\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 vi\u1ec5n c\u1ea3nh c\u1ee7a [&hellip;]","og_url":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/","og_site_name":"TIKI","article_published_time":"2026-05-09T15:45:44+00:00","author":"Nguyen Vy","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi":"Nguyen Vy","\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc":"21 ph\u00fat"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/","url":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/","name":"Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi | TIKI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-05-09T15:45:44+00:00","dateModified":"2026-05-09T15:45:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/55cee1bbf6c1e221b3096d98d5c18321"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-diem-ky-di-da-can-ke\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Trang ch\u1ee7","item":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Review S\u1ea3n Ph\u1ea9m","item":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-san-pham\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Review S\u00e1ch Hay","item":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-san-pham\/review-sach\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Review \u0110i\u1ec3m k\u1ef3 d\u1ecb \u0111\u00e3 c\u1eadn k\u1ec1: Khi c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed5i thay b\u1ea3n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#website","url":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/","name":"Tiki","description":"T\u00ecm Ki\u1ebfm - Ti\u1ebft Ki\u1ec7m","alternateName":"Tiki","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"vi"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/55cee1bbf6c1e221b3096d98d5c18321","name":"Nguyen Vy","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9c75b605a00063af4c269117451f9c040fdcccd34e9baa570bab4057940711a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9c75b605a00063af4c269117451f9c040fdcccd34e9baa570bab4057940711a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nguyen Vy"},"url":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/author\/vynt1811\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102273"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102273\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}