{"id":103414,"date":"2026-05-17T22:14:55","date_gmt":"2026-05-17T15:14:55","guid":{"rendered":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/"},"modified":"2026-05-17T22:14:55","modified_gmt":"2026-05-17T15:14:55","slug":"sach-hay-ve-chinh-tri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/","title":{"rendered":"Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc kh\u00f4ng kh\u00f4 khan nh\u01b0 b\u1ea1n t\u01b0\u1edfng; \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u c\u00e1ch th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadn h\u00e0nh. T\u1eeb nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb s\u1eafc b\u00e9n, s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edf ra m\u1ed9t ch\u00e2n tr\u1eddi tri th\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y s\u1ebd t\u1ed5ng h\u1ee3p nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb hay nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, gi\u00fap b\u1ea1n l\u1ef1a ch\u1ecdn t\u00e1c ph\u1ea9m ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00e0nh tr\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<h2><strong>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh<\/strong><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><strong>1. Ti\u00eau ch\u00ed l\u1ef1a ch\u1ecdn s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o danh s\u00e1ch n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, Tiki \u0111\u00e3 d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng ti\u00eau ch\u00ed l\u1ef1a ch\u1ecdn kh\u1eaft khe, k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa g\u00f3c nh\u00ecn chuy\u00ean m\u00f4n v\u00e0 ph\u1ea3n h\u1ed3i t\u1eeb c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>Uy t\u00edn c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3:<\/strong> \u01afu ti\u00ean c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng chuy\u00ean gia, h\u1ecdc gi\u1ea3, nh\u00e0 b\u00e1o ho\u1eb7c ch\u00ednh tr\u1ecb gia c\u00f3 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c s\u00e2u r\u1ed9ng trong l\u0129nh v\u1ef1c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 <strong>Henry Kissinger, Francis Fukuyama, Yuval Noah Harari<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>Gi\u00e1 tr\u1ecb h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 t\u00ednh \u1ee9ng d\u1ee5ng:<\/strong> S\u00e1ch ph\u1ea3i cung c\u1ea5p ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc, nh\u1eefng lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb tham kh\u1ea3o cao, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng soi chi\u1ebfu v\u00e0o c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf.<\/li>\n<li><strong>Ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3n d\u1ecbch v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp:<\/strong> V\u1edbi s\u00e1ch d\u1ecbch, ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n ng\u1eef l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng. C\u00e1c \u1ea5n b\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n uy t\u00edn nh\u01b0 <strong>Omega+, NXB Th\u1ebf Gi\u1edbi, NXB Tr\u00ed Th\u1ee9c<\/strong>, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o n\u1ed9i dung \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch thu\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp c\u1ea9n th\u1eadn.<\/li>\n<li><strong>T\u00ednh kh\u00e1ch quan v\u00e0 \u0111a chi\u1ec1u:<\/strong> Danh s\u00e1ch bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u g\u00f3c nh\u00ecn kh\u00e1c nhau, t\u1eeb kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, t\u1eeb l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u1ef1c ti\u1ec5n, gi\u00fap \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 t\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n.<\/li>\n<li><strong>Ph\u1ea3n h\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u1ed9c gi\u1ea3:<\/strong> Nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00edch c\u1ef1c t\u1eeb c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3o lu\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng qua th\u1eddi gian lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf v\u1ecb tr\u00ed cao.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">2. Top 15+ s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">2.1. Nh\u00f3m s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1edbi v\u0103n phong d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn, gi\u00fap \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 l\u00e0m quen v\u1edbi c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m ph\u1ee9c t\u1ea1p m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 h\u1ee9ng th\u00fa.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.1.1. Sapiens: L\u01b0\u1ee3c s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u2013 Yuval Noah Harari<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch thu\u1ea7n ch\u00ednh tr\u1ecb, <strong>Sapiens: L\u01b0\u1ee3c s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi<\/strong> c\u1ee7a <strong>Yuval Noah Harari<\/strong> l\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1nh c\u1eeda ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u1ec3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y. T\u00e1c ph\u1ea9m k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n 70.000 n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Homo Sapiens, t\u1eeb khi c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00f4ng m\u1ea5y quan tr\u1ecdng cho \u0111\u1ebfn khi l\u00e0m ch\u1ee7 h\u00e0nh tinh. Harari l\u00fd gi\u1ea3i c\u00e1ch con ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00ean c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac x\u00e3 h\u1ed9i ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u01b0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, lu\u1eadt ph\u00e1p, ti\u1ec1n t\u1ec7 v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o th\u00f4ng qua kh\u1ea3 n\u0103ng tin v\u00e0o nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n chung.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110i\u1ec3m s\u00e1ng c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m l\u00e0 l\u1ed1i k\u1ec3 chuy\u1ec7n h\u1ea5p d\u1eabn, bi\u1ebfn ki\u1ebfn th\u1ee9c h\u00e0n l\u00e2m v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, sinh h\u1ecdc, kinh t\u1ebf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u00f4i cu\u1ed1n. \u0110\u1ecdc <strong>Sapiens<\/strong>, b\u1ea1n s\u1ebd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a c\u00e1c tr\u1eadt t\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u00e1ch ch\u00fang \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 t\u1ea1i sao con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i h\u00e0nh x\u1eed theo nh\u1eefng quy t\u1eafc v\u00f4 h\u00ecnh. \u0110\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u1ec1n t\u1ea3ng, gi\u00fap b\u1ea1n c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh to\u00e0n c\u1ea3nh tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i s\u00e2u v\u00e0o t\u1eebng kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.1.2. Nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ecba l\u00fd \u2013 Tim Marshall<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ecba l\u00fd<\/strong> c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o k\u1ef3 c\u1ef1u <strong>Tim Marshall<\/strong> mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t g\u00f3c nh\u00ecn \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o: ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi kh\u1ecfi \u0111\u1ecba l\u00fd. Cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1ch c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 n\u00fai, s\u00f4ng, bi\u1ec3n v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh v\u1eadn m\u1ec7nh c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia. T\u1ea1i sao Nga lu\u00f4n khao kh\u00e1t m\u1ed9t c\u1ea3ng n\u01b0\u1edbc \u1ea5m? T\u1ea1i sao Trung Qu\u1ed1c l\u1ea1i \u0111\u1ea7u t\u01b0 m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0o ch\u00e2u Phi? T\u1ea1i sao quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a M\u1ef9 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edfi hai \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e1c gi\u1ea3 s\u1eed d\u1ee5ng 10 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a 10 khu v\u1ef1c tr\u1ecdng y\u1ebfu tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t, li\u00ean minh v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c. V\u1edbi v\u0103n phong b\u00e1o ch\u00ed s\u1eafc s\u1ea3o, ng\u1eafn g\u1ecdn v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u1eafp th\u00f4ng tin, <strong>Tim Marshall<\/strong> gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u r\u00f5 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb to\u00e0n c\u1ea7u. Cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00f9 h\u1ee3p cho nh\u1eefng ai mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t l\u0103ng k\u00ednh m\u1edbi m\u1ebb v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">2.2. Nh\u00f3m s\u00e1ch kinh \u0111i\u1ec3n v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho t\u01b0 duy ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.2.1. Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u2013 Niccol\u00f2 Machiavelli<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 16, <strong>Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng<\/strong> c\u1ee7a <strong>Niccol\u00f2 Machiavelli<\/strong> v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m g\u00e2y tranh c\u00e3i v\u00e0 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u1ea5t v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ef1c. Cu\u1ed1n s\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3n c\u1ea9m nang tr\u1ea7n tr\u1ee5i v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt cai tr\u1ecb, ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1ch m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e0nh l\u1ea5y, duy tr\u00ec v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh. Machiavelli g\u1ea1t b\u1ecf nh\u1eefng l\u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c sang m\u1ed9t b\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung v\u00e0o hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1ebf, cho r\u1eb1ng m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ed9t qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4i khi ph\u1ea3i t\u00e0n nh\u1eabn, d\u1ed1i tr\u00e1 v\u00e0 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. D\u00f9 g\u00e2y s\u1ed1c \u1edf th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho khoa h\u1ecdc ch\u00ednh tr\u1ecb hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u00e1ch bi\u1ec7t ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u1ecfi th\u1ea7n h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. \u0110\u1ecdc <strong>Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng<\/strong>, b\u1ea1n s\u1ebd hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t th\u1ef1c d\u1ee5ng c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 nh\u1eefng t\u00ednh to\u00e1n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb1ng sau c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.2.2. N\u1ec1n d\u00e2n tr\u1ecb M\u1ef9 \u2013 Alexis de Tocqueville<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>N\u1ec1n d\u00e2n tr\u1ecb M\u1ef9<\/strong> l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh quan s\u00e1t s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e0 qu\u00fd t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p <strong>Alexis de Tocqueville<\/strong> trong chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u1ebfn Hoa K\u1ef3 v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1830. V\u1edbi con m\u1eaft c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cu\u1ed9c, \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch m\u1ed9t c\u00e1ch tinh t\u01b0\u1eddng v\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i, v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 non tr\u1ebb n\u00e0y. Tocqueville kh\u00f4ng ch\u1ec9 ca ng\u1ee3i nh\u1eefng \u01b0u \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 s\u1ef1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1ec1 c\u01a1 h\u1ed9i v\u00e0 tinh th\u1ea7n t\u1ef1 do m\u00e0 c\u00f2n ch\u1ec9 ra nh\u1eefng nguy c\u01a1 ti\u1ec1m \u1ea9n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea3nh b\u00e1o v\u1ec1 &#8220;s\u1ef1 chuy\u00ean ch\u1ebf c\u1ee7a s\u1ed1 \u0111\u00f4ng&#8221; \u2013 n\u01a1i \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p \u0111\u1ea3o v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00e1p quy\u1ec1n c\u1ee7a thi\u1ec3u s\u1ed1. Nh\u1eefng ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00e1 nh\u00e2n, vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7p h\u1ed9i d\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa t\u1ef1 do v\u00e0 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n cho b\u1ea5t k\u1ef3 ai mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t, s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng r\u1ee7i ro c\u1ee7a n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.2.3. C\u1ed9ng h\u00f2a \u2013 Plato<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>C\u1ed9ng h\u00f2a<\/strong> c\u1ee7a tri\u1ebft gia Hy L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i <strong>Plato<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a tri\u1ebft h\u1ecdc ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. T\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, trong \u0111\u00f3 Socrates v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt kh\u00e1c c\u00f9ng nhau th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ed1t l\u00f5i: &#8220;C\u00f4ng l\u00fd l\u00e0 g\u00ec?&#8221;. T\u1eeb \u0111\u00f3, Plato x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00ean m\u00f4 h\u00ecnh v\u1ec1 m\u1ed9t nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u00fd t\u01b0\u1edfng, n\u01a1i m\u1ed7i c\u00f4ng d\u00e2n th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00fang vai tr\u00f2 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i h\u00e0i h\u00f2a v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Plato, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1c &#8220;vua-tri\u1ebft gia&#8221; \u2013 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i, lu\u00f4n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch chung. D\u00f9 m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f4ng t\u01b0\u1edfng, nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 Plato \u0111\u1eb7t ra v\u1ec1 c\u00f4ng l\u00fd, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u1eabn l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn ch\u00ednh tr\u1ecb su\u1ed1t h\u01a1n hai thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 qua. \u0110\u1ecdc <strong>C\u1ed9ng h\u00f2a<\/strong> l\u00e0 quay v\u1ec1 c\u1ed9i ngu\u1ed3n \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh n\u00ean t\u01b0 duy ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">2.3. Nh\u00f3m s\u00e1ch ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y cung c\u1ea5p c\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 c\u1ee5c di\u1ec7n quy\u1ec1n l\u1ef1c to\u00e0n c\u1ea7u, gi\u00fap b\u1ea1n hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1ee9c t\u1ea1p m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.3.1. Tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi \u2013 Henry Kissinger<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi<\/strong> l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m t\u1ed5ng k\u1ebft t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a <strong>Henry Kissinger<\/strong>, m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c gia c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u1ea5t th\u1ebf k\u1ef7 20. V\u1edbi ki\u1ebfn th\u1ee9c l\u1ecbch s\u1eed s\u00e2u r\u1ed9ng v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u00ean b\u00e0n \u0111\u00e0m ph\u00e1n, Kissinger ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c quan ni\u1ec7m kh\u00e1c nhau v\u1ec1 tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi qua c\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n minh, t\u1eeb H\u00f2a \u01b0\u1edbc Westphalia \u1edf ch\u00e2u \u00c2u, tri\u1ebft l\u00fd c\u00e2n b\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Trung Hoa, \u0111\u1ebfn c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ee7a H\u1ed3i gi\u00e1o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111ang \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi m\u1ed9t th\u00e1ch th\u1ee9c ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3: s\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a chung v\u1ec1 tr\u1eadt t\u1ef1. M\u1ed7i khu v\u1ef1c, m\u1ed7i c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng quan ni\u1ec7m v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch ri\u00eang, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ea7y bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ti\u1ec1m \u1ea9n xung \u0111\u1ed9t. Cu\u1ed1n s\u00e1ch mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e0n c\u1ea3nh, s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 \u0111\u1ea7y t\u00ednh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c \u0111ang \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb to\u00e0n c\u1ea7u, l\u00e0 t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua cho nh\u1eefng ai quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn quan h\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.3.2. Ngu\u1ed3n g\u1ed1c tr\u1eadt t\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 Tr\u1eadt t\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 suy t\u00e0n ch\u00ednh tr\u1ecb \u2013 Francis Fukuyama<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u1ed9 hai cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a <strong>Francis Fukuyama<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed3 s\u1ed9, truy t\u00ecm ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. T\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi: t\u1ea1i sao m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00e1p quy\u1ec1n m\u1ea1nh m\u1ebd, d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, trong khi nh\u1eefng qu\u1ed1c gia kh\u00e1c l\u1ea1i ch\u00ecm trong tham nh\u0169ng, b\u1ea5t \u1ed5n v\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean, <strong>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c tr\u1eadt t\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ecb<\/strong>, ph\u00e2n t\u00edch qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh ba tr\u1ee5 c\u1ed9t c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i: nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh, ph\u00e1p quy\u1ec1n v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, t\u1eeb th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed \u0111\u1ebfn C\u00e1ch m\u1ea1ng Ph\u00e1p. T\u1eadp th\u1ee9 hai, <strong>Tr\u1eadt t\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 suy t\u00e0n ch\u00ednh tr\u1ecb<\/strong>, ti\u1ebfp n\u1ed1i c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1eeb C\u00e1ch m\u1ea1ng C\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay, l\u00fd gi\u1ea3i t\u1ea1i sao nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa ba tr\u1ee5 c\u1ed9t n\u00e0y, d\u1eabn \u0111\u1ebfn suy t\u00e0n. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ed9 s\u00e1ch c\u00f3 t\u00ednh h\u1ecdc thu\u1eadt cao, cung c\u1ea5p m\u1ed9t khung l\u00fd thuy\u1ebft v\u1eefng ch\u1eafc \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.3.3. T\u1ea1i sao c\u00e1c qu\u1ed1c gia th\u1ea5t b\u1ea1i \u2013 Daron Acemoglu v\u00e0 James A. Robinson<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u1ea1i sao c\u00e1c qu\u1ed1c gia th\u1ea5t b\u1ea1i<\/strong> \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi thuy\u1ebft ph\u1ee5c cho m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a kinh t\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc: t\u1ea1i sao c\u00f3 n\u01b0\u1edbc gi\u00e0u, n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o? Hai t\u00e1c gi\u1ea3 <strong>Daron Acemoglu<\/strong> v\u00e0 <strong>James A. Robinson<\/strong> b\u00e1c b\u1ecf c\u00e1c gi\u1ea3 thuy\u1ebft truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1ec1 \u0111\u1ecba l\u00fd, v\u0103n h\u00f3a hay s\u1ef1 thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, h\u1ecd kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kinh t\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cu\u1ed1n s\u00e1ch ph\u00e2n bi\u1ec7t hai lo\u1ea1i th\u1ec3 ch\u1ebf: <strong>th\u1ec3 ch\u1ebf dung h\u1ee3p<\/strong> (inclusive institutions) khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u1ef1 tham gia, s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu, t\u1ea1o \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c cho ph\u00e1t tri\u1ec3n; v\u00e0 <strong>th\u1ec3 ch\u1ebf khai th\u00e1c<\/strong> (extractive institutions) \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 b\u00f2n r\u00fat t\u00e0i nguy\u00ean t\u1eeb s\u1ed1 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u cho m\u1ed9t nh\u00f3m tinh hoa, d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3i ngh\u00e8o v\u00e0 tr\u00ec tr\u1ec7. V\u1edbi nh\u1eefng d\u1eabn ch\u1ee9ng l\u1ecbch s\u1eed phong ph\u00fa t\u1eeb \u0110\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3, cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p Anh \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Phi v\u00e0 M\u1ef9 Latinh, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m khai s\u00e1ng, gi\u00fap b\u1ea1n hi\u1ec3u r\u00f5 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft gi\u1eefa ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kinh t\u1ebf.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">2.4. Nh\u00f3m s\u00e1ch ti\u1ec3u s\u1eed ch\u00ednh tr\u1ecb gia v\u00e0 h\u1ed3i k\u00fd<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qua cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt c\u00f3 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ee9c tranh s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00e3nh \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.4.1. Mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t h\u1ee9a \u2013 Barack Obama<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t h\u1ee9a<\/strong> l\u00e0 cu\u1ed1n h\u1ed3i k\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c mong \u0111\u1ee3i c\u1ee7a c\u1ef1u T\u1ed5ng th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3 <strong>Barack Obama<\/strong>. T\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tr\u00ecnh n\u1ed9i t\u00e2m s\u00e2u s\u1eafc. Obama chia s\u1ebb v\u1ec1 con \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ef1 nghi\u1ec7p phi th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1eeb m\u1ed9t thanh ni\u00ean \u0111i t\u00ecm b\u1ea3n s\u1eafc \u0111\u1ebfn khi tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi da m\u00e0u \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u01b0\u1edbc M\u1ef9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u00e0o b\u00ean trong Ph\u00f2ng B\u1ea7u d\u1ee5c, h\u00e9 l\u1ed9 nh\u1eefng tr\u0103n tr\u1edf, \u00e1p l\u1ef1c v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u01b0a ra c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u1ec7 tr\u1ecdng nh\u01b0 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00e0i ch\u00ednh to\u00e0n c\u1ea7u, c\u1ea3i c\u00e1ch y t\u1ebf hay chi\u1ebfn d\u1ecbch ti\u00eau di\u1ec7t Osama bin Laden. V\u1edbi l\u1ed1i vi\u1ebft ch\u00e2n th\u00e0nh, gi\u00e0u chi\u00eam nghi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ea7y c\u1ea3m h\u1ee9ng, <strong>Mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t h\u1ee9a<\/strong> mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn c\u1eadn c\u1ea3nh v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ef1c, l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u1ecb. Cu\u1ed1n s\u00e1ch kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ch\u00ednh tr\u1ecb M\u1ef9 m\u00e0 c\u00f2n cho b\u1ea5t k\u1ef3 ai mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 s\u1ef1 ki\u00ean \u0111\u1ecbnh theo \u0111u\u1ed5i ni\u1ec1m tin.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.4.2. Putin: Logic c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c \u2013 Hubert Seipel<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ec3 hi\u1ec3u v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc Nga hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Vladimir Putin l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu. Cu\u1ed1n s\u00e1ch <strong>Putin: Logic c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c<\/strong> c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c <strong>Hubert Seipel<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u00e2n v\u1eadt ph\u1ee9c t\u1ea1p n\u00e0y. D\u1ef1a tr\u00ean nhi\u1ec1u cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi Putin v\u00e0 c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00e1c gi\u1ea3 ph\u00e1c h\u1ecda ch\u00e2n dung m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u1edbi t\u01b0 duy chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c l\u1ea1nh l\u00f9ng, lu\u00f4n \u0111\u1eb7t l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia c\u1ee7a Nga l\u00ean tr\u00ean h\u1ebft.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cu\u1ed1n s\u00e1ch t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0103ng th\u1eb3ng gi\u1eefa Nga v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, l\u00fd gi\u1ea3i quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Putin v\u1ec1 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1edbn nh\u01b0 vi\u1ec7c NATO m\u1edf r\u1ed9ng v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u00f4ng, cu\u1ed9c chi\u1ebfn Chechnya, v\u00e0 cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng Ukraine. Seipel kh\u00f4ng ph\u00e1n x\u00e9t m\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng tr\u00ecnh b\u00e0y &#8220;logic&#8221; \u0111\u1eb1ng sau c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Putin, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 m\u1ed9t g\u00f3c nh\u00ecn \u0111a chi\u1ec1u h\u01a1n v\u1ec1 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ch\u00ednh tr\u1ecb gia c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">2.4.3. L\u00fd Quang Di\u1ec7u &#8211; H\u1ed3i k\u00fd: C\u00e2u chuy\u1ec7n Singapore<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u1ed9 h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a <strong>L\u00fd Quang Di\u1ec7u<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t bi\u00ean ni\u00ean s\u1eed \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 qu\u00e1 tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u1ed1c gia Singapore, t\u1eeb m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ngh\u00e8o n\u00e0n, kh\u00f4ng t\u00e0i nguy\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng trung t\u00e2m t\u00e0i ch\u00ednh v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi. \u00d4ng k\u1ec3 l\u1ea1i h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ea7y ch\u00f4ng gai c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1eeb cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp, s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t r\u1ed3i chia t\u00e1ch \u0111\u1ea7y \u0111au \u0111\u1edbn v\u1edbi Malaysia, cho \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ki\u1ebfn t\u1ea1o m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i \u0111a s\u1eafc t\u1ed9c h\u00e0i h\u00f2a v\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n kinh t\u1ebf th\u1ea7n k\u1ef3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cu\u1ed1n s\u00e1ch l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 t\u1ea7m nh\u00ecn, quy\u1ebft t\u00e2m v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00e3nh \u0111\u1ea1o th\u1ef1c d\u1ee5ng. L\u00fd Quang Di\u1ec7u kh\u00f4ng ng\u1ea7n ng\u1ea1i chia s\u1ebb nh\u1eefng quy\u1ebft s\u00e1ch c\u1ee9ng r\u1eafn, \u0111\u00f4i khi g\u00e2y tranh c\u00e3i, m\u00e0 \u00f4ng tin l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 t\u1ed3n vong v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Singapore. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1 tr\u1ecb cho nh\u1eefng ai quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u00e1ch c\u00f4ng, qu\u1ea3n tr\u1ecb qu\u1ed1c gia v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed ch\u00e2u \u00c1 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">3. B\u1ea3ng so s\u00e1nh nhanh c\u00e1c \u0111\u1ea7u s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1ed5i b\u1eadt<\/h3>\n<figure class=\"table\" style=\"text-align: justify;\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>T\u00ean s\u00e1ch<\/th>\n<th>T\u00e1c gi\u1ea3<\/th>\n<th>Th\u1ec3 lo\u1ea1i<\/th>\n<th>\u0110i\u1ec3m n\u1ed5i b\u1eadt<\/th>\n<th>\u0110\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u00f9 h\u1ee3p<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Sapiens: L\u01b0\u1ee3c s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi<\/strong><\/td>\n<td>Yuval Noah Harari<\/td>\n<td>L\u1ecbch s\u1eed, Khoa h\u1ecdc<\/td>\n<td>K\u1ec3 chuy\u1ec7n h\u1ea5p d\u1eabn, cung c\u1ea5p b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u0129 m\u00f4 v\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/td>\n<td>Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn t\u1ed5ng quan.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ecba l\u00fd<\/strong><\/td>\n<td>Tim Marshall<\/td>\n<td>\u0110\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb<\/td>\n<td>L\u00fd gi\u1ea3i ch\u00ednh tr\u1ecb qua l\u0103ng k\u00ednh \u0111\u1ecba l\u00fd, tr\u1ef1c quan v\u00e0 d\u1ec5 hi\u1ec3u.<\/td>\n<td>Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn quan h\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng<\/strong><\/td>\n<td>Niccol\u00f2 Machiavelli<\/td>\n<td>Tri\u1ebft h\u1ecdc ch\u00ednh tr\u1ecb<\/td>\n<td>Ph\u00e2n t\u00edch quy\u1ec1n l\u1ef1c m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ea7n tr\u1ee5i, th\u1ef1c d\u1ee5ng.<\/td>\n<td>Sinh vi\u00ean ch\u00ednh tr\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n hi\u1ec3u b\u1ea3n ch\u1ea5t quy\u1ec1n l\u1ef1c.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>N\u1ec1n d\u00e2n tr\u1ecb M\u1ef9<\/strong><\/td>\n<td>Alexis de Tocqueville<\/td>\n<td>X\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc, ch\u00ednh tr\u1ecb<\/td>\n<td>Ph\u00e2n t\u00edch s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 \u01b0u v\u00e0 nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7.<\/td>\n<td>Sinh vi\u00ean, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u00ednh tr\u1ecb, x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi<\/strong><\/td>\n<td>Henry Kissinger<\/td>\n<td>Quan h\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf<\/td>\n<td>G\u00f3c nh\u00ecn chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, t\u1ed5ng quan v\u1ec1 c\u1ee5c di\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb to\u00e0n c\u1ea7u.<\/td>\n<td>Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u1ec1n, quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ngo\u1ea1i giao.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>T\u1ea1i sao c\u00e1c qu\u1ed1c gia th\u1ea5t b\u1ea1i<\/strong><\/td>\n<td>Daron Acemoglu, James A. Robinson<\/td>\n<td>Kinh t\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb<\/td>\n<td>Lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng.<\/td>\n<td>Ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn kinh t\u1ebf, ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t h\u1ee9a<\/strong><\/td>\n<td>Barack Obama<\/td>\n<td>H\u1ed3i k\u00fd<\/td>\n<td>C\u00e1i nh\u00ecn ch\u00e2n th\u1ef1c v\u1ec1 \u00e1p l\u1ef1c v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a TT M\u1ef9.<\/td>\n<td>Ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u00edch h\u1ed3i k\u00fd, mu\u1ed1n t\u00ecm c\u1ea3m h\u1ee9ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>L\u00fd Quang Di\u1ec7u &#8211; H\u1ed3i k\u00fd<\/strong><\/td>\n<td>L\u00fd Quang Di\u1ec7u<\/td>\n<td>H\u1ed3i k\u00fd, L\u1ecbch s\u1eed<\/td>\n<td>B\u00e0i h\u1ecdc th\u1ef1c ti\u1ec5n v\u1ec1 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 qu\u1ea3n tr\u1ecb qu\u1ed1c gia.<\/td>\n<td>Nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00ednh s\u00e1ch, ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m l\u1ecbch s\u1eed ch\u00e2u \u00c1.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">4. Mua s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb \u1edf \u0111\u00e2u uy t\u00edn, ch\u00ednh h\u00e3ng?<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng tri th\u1ee9c l\u1edbn v\u00e0 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb tham kh\u1ea3o l\u00e2u d\u00e0i, v\u00ec v\u1eady vi\u1ec7c s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t \u1ea5n b\u1ea3n ch\u00ednh h\u00e3ng v\u1edbi ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng in \u1ea5n t\u1ed1t v\u00e0 b\u1ea3n d\u1ecbch chu\u1ea9n x\u00e1c l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng. Tiki t\u1ef1 h\u00e0o l\u00e0 \u0111\u1ecba ch\u1ec9 tin c\u1eady, mang \u0111\u1ebfn cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m mua s\u1eafm an t\u00e2m tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>Cam k\u1ebft 100% s\u00e1ch ch\u00ednh h\u00e3ng:<\/strong> Tiki l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 nh\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh l\u1edbn, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ecdi cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u1ebfn tay b\u1ea1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u00e1ch th\u1eadt, c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c r\u00f5 r\u00e0ng. Tiki s\u1eb5n s\u00e0ng ho\u00e0n ti\u1ec1n 200% n\u1ebfu b\u1ea1n ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0ng gi\u1ea3.<\/li>\n<li><strong>M\u1edf h\u1ed9p ki\u1ec3m tra khi nh\u1eadn h\u00e0ng:<\/strong> B\u1ea1n c\u00f3 quy\u1ec1n ki\u1ec3m tra s\u00e1ch ngay khi nh\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u00e1ch \u0111\u00fang m\u1eabu m\u00e3, kh\u00f4ng b\u1ecb l\u1ed7i in \u1ea5n hay h\u01b0 h\u1ecfng trong qu\u00e1 tr\u00ecnh v\u1eadn chuy\u1ec3n.<\/li>\n<li><strong>Giao h\u00e0ng nhanh ch\u00f3ng:<\/strong> V\u1edbi d\u1ecbch v\u1ee5 TikiNOW, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u00ecnh y\u00eau th\u00edch ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 2 gi\u1edd, \u0111\u00e1p \u1ee9ng k\u1ecbp th\u1eddi nhu c\u1ea7u \u0111\u1ecdc v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/li>\n<li><strong>Ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed5i tr\u1ea3 mi\u1ec5n ph\u00ed:<\/strong> N\u1ebfu c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0o v\u1ec1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n ph\u1ea9m, Tiki h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u1ed5i tr\u1ea3 d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n mi\u1ec5n ph\u00ed, b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a kh\u00e1ch h\u00e0ng.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">5. M\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p<\/h3>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">5.1. Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi cu\u1ed1n s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00e0o?<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu b\u1ea1n m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u, <strong>Sapiens: L\u01b0\u1ee3c s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn tuy\u1ec7t v\u1eddi \u0111\u1ec3 c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn t\u1ed5ng quan v\u1ec1 c\u00e1ch x\u00e3 h\u1ed9i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh. Sau \u0111\u00f3, <strong>Nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ecba l\u00fd<\/strong> s\u1ebd gi\u00fap b\u1ea1n hi\u1ec3u c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u1ed1c t\u1ebf m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ef1c quan v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">5.2. \u0110\u1ecdc s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb c\u00f3 kh\u00f3 hi\u1ec3u kh\u00f4ng?<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ed9 kh\u00f3 c\u1ee7a s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u1eebng cu\u1ed1n. Nh\u1eefng cu\u1ed1n trong nh\u00f3m &#8220;cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u&#8221; \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1edbi v\u0103n phong d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n ho\u1eb7c chuy\u00ean s\u00e2u nh\u01b0 <strong>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c tr\u1eadt t\u1ef1 ch\u00ednh tr\u1ecb<\/strong> c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 t\u1eadp trung cao h\u01a1n, nh\u01b0ng gi\u00e1 tr\u1ecb ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u00e0 ch\u00fang mang l\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi c\u00f4ng s\u1ee9c b\u1ea1n b\u1ecf ra.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">5.3. T\u1ea1i sao n\u00ean \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb kinh \u0111i\u1ec3n?<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ecdc c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n nh\u01b0 <strong>C\u1ed9ng h\u00f2a<\/strong> hay <strong>Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng<\/strong> gi\u00fap b\u1ea1n hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Ch\u00fang cung c\u1ea5p n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0 duy v\u1eefng ch\u1eafc v\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u1ea1n ph\u00e2n t\u00edch, ph\u1ea3n bi\u1ec7n c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ee9c t\u1ea1p ng\u00e0y nay.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">5.4. Tiki c\u00f3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u00e1ch l\u00e0 b\u1ea3n d\u1ecbch chu\u1ea9n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u00e1ch l\u1eadu kh\u00f4ng?<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tiki cam k\u1ebft tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u1ea3n ph\u1ea9m. Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 \u0111\u01a1n v\u1ecb ph\u00e1t h\u00e0nh ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. M\u1ecdi cu\u1ed1n s\u00e1ch b\u1ea1n mua tr\u00ean Tiki \u0111\u1ec1u l\u00e0 s\u00e1ch ch\u00ednh h\u00e3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o v\u1ec1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3n d\u1ecbch, bi\u00ean t\u1eadp v\u00e0 in \u1ea5n, gi\u00fap b\u1ea1n c\u00f3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u1ecdc t\u1ed1t nh\u1ea5t.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">L\u1eddi k\u1ebft<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ecdc s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00edch l\u0169y ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n, th\u1ea5u hi\u1ec3u th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n trong x\u00e3 h\u1ed9i. M\u1ed7i cu\u1ed1n s\u00e1ch trong danh s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1nh c\u1eeda m\u1edf ra nh\u1eefng g\u00f3c nh\u00ecn m\u1edbi. Tiki hy v\u1ecdng r\u1eb1ng nh\u1eefng g\u1ee3i \u00fd n\u00e0y s\u1ebd gi\u00fap b\u1ea1n t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m gi\u00e1 tr\u1ecb, \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u00f9ng b\u1ea1n tr\u00ean h\u00e0nh tr\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 tri th\u1ee9c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc kh\u00f4ng kh\u00f4 khan nh\u01b0 b\u1ea1n t\u01b0\u1edfng; \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u c\u00e1ch th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadn h\u00e0nh. T\u1eeb nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb s\u1eafc b\u00e9n, s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edf ra m\u1ed9t ch\u00e2n tr\u1eddi tri th\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y s\u1ebd [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-103414","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-review-sach"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v19.7 (Yoast SEO v20.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u | TIKI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc kh\u00f4ng kh\u00f4 khan nh\u01b0 b\u1ea1n t\u01b0\u1edfng; \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u c\u00e1ch th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadn h\u00e0nh. T\u1eeb nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb s\u1eafc b\u00e9n, s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edf ra m\u1ed9t ch\u00e2n tr\u1eddi tri th\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y s\u1ebd [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TIKI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-17T15:14:55+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nguyen Vy\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Nguyen Vy\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 ph\u00fat\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/\",\"url\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/\",\"name\":\"Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u | TIKI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-05-17T15:14:55+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-17T15:14:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/55cee1bbf6c1e221b3096d98d5c18321\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Trang ch\u1ee7\",\"item\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Review S\u1ea3n Ph\u1ea9m\",\"item\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-san-pham\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Review S\u00e1ch Hay\",\"item\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-san-pham\/review-sach\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/\",\"name\":\"Tiki\",\"description\":\"T\u00ecm Ki\u1ebfm - Ti\u1ebft Ki\u1ec7m\",\"alternateName\":\"Tiki\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"vi\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/55cee1bbf6c1e221b3096d98d5c18321\",\"name\":\"Nguyen Vy\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9c75b605a00063af4c269117451f9c040fdcccd34e9baa570bab4057940711a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9c75b605a00063af4c269117451f9c040fdcccd34e9baa570bab4057940711a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nguyen Vy\"},\"url\":\"https:\/\/tiki.vn\/blog\/author\/vynt1811\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u | TIKI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u","og_description":"Ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc kh\u00f4ng kh\u00f4 khan nh\u01b0 b\u1ea1n t\u01b0\u1edfng; \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u c\u00e1ch th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadn h\u00e0nh. T\u1eeb nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb s\u1eafc b\u00e9n, s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edf ra m\u1ed9t ch\u00e2n tr\u1eddi tri th\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y s\u1ebd [&hellip;]","og_url":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/","og_site_name":"TIKI","article_published_time":"2026-05-17T15:14:55+00:00","author":"Nguyen Vy","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi":"Nguyen Vy","\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc":"28 ph\u00fat"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/","url":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/","name":"Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u | TIKI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-05-17T15:14:55+00:00","dateModified":"2026-05-17T15:14:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/55cee1bbf6c1e221b3096d98d5c18321"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/sach-hay-ve-chinh-tri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Trang ch\u1ee7","item":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Review S\u1ea3n Ph\u1ea9m","item":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-san-pham\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Review S\u00e1ch Hay","item":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/review-san-pham\/review-sach\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Top 11 s\u00e1ch hay v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ec5 hi\u1ec3u nh\u1ea5t cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#website","url":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/","name":"Tiki","description":"T\u00ecm Ki\u1ebfm - Ti\u1ebft Ki\u1ec7m","alternateName":"Tiki","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"vi"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/55cee1bbf6c1e221b3096d98d5c18321","name":"Nguyen Vy","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9c75b605a00063af4c269117451f9c040fdcccd34e9baa570bab4057940711a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9c75b605a00063af4c269117451f9c040fdcccd34e9baa570bab4057940711a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nguyen Vy"},"url":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/author\/vynt1811\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103414"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103414\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tiki.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}