Nhiều người tin rằng viết hay là năng khiếu trời cho, nhưng thực tế đây là một kỹ năng có thể rèn luyện. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết nên đọc sách gì và đọc như thế nào để thực sự mài giũa câu chữ của mình.
Bài viết này sẽ gợi ý top 5 cuốn sách “gối đầu giường”, từ những lời khuyên thực chiến của Stephen King đến tư duy logic của “Sapiens”. Đây là tấm bản đồ giúp bạn học hỏi từ những bậc thầy và tìm ra con đường ngắn nhất để chinh phục con chữ.
Những điểm chính:
- Viết hay là kỹ năng có thể rèn luyện; đọc sách của các bậc thầy là con đường ngắn nhất để học hỏi và mài giũa câu chữ.
- “Về Viết” của Stephen King là sách gối đầu giường, cung cấp những lời khuyên thực tế về kỷ luật và kỹ thuật viết lách.
- “Tôi Nói Gì Khi Nói Về Chạy Bộ” của Murakami dạy về sự bền bỉ, cho thấy viết văn cũng như chạy marathon, cần kỷ luật.
- Để viết phi hư cấu lôi cuốn, hãy học nghệ thuật kể chuyện và cấu trúc thông tin từ “Sapiens: Lược Sử Loài Người”.
- Đọc không thay thế được viết; cần kết hợp việc thẩm thấu kiến thức từ sách với việc luyện viết đều đặn mỗi ngày.
1. Tại sao đọc sách là con đường ngắn nhất để viết hay hơn?
Đọc để giải trí và đọc để cải thiện hành văn là hai trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Khi đọc như một người viết, bạn không chỉ đơn thuần lướt theo dòng chảy câu chuyện. Bạn chủ động “giải phẫu” tác phẩm, đặt ra những câu hỏi như: Tại sao tác giả lại chọn dùng từ này mà không phải từ khác? Cách họ xây dựng nhịp điệu câu văn ra sao? Cấu trúc của đoạn văn, của chương sách này có gì đặc biệt?
Đó là quá trình quan sát tỉ mỉ cách tác giả gieo vần, tạo nhịp, sử dụng hình ảnh ẩn dụ hay xây dựng một cú “plot twist” (tình tiết bất ngờ trong cốt truyện) ngoạn mục. Bằng cách này, mỗi trang sách bạn đọc không chỉ là một câu chuyện, mà còn là một lớp học kỹ năng viết vô giá. Bạn học được cách kể chuyện lôi cuốn, cách miêu tả nhân vật sống động và cách sắp xếp ý tưởng một cách logic, mạch lạc.

2. Tiêu chí lựa chọn sách giúp cải thiện kỹ năng viết
Tiki Blog đã lựa chọn những cuốn sách dựa trên các tiêu chí cụ thể, đảm bảo mang lại giá trị thực tiễn cho hành trình mài giũa câu chữ của bạn:
- Sách hướng dẫn kỹ thuật trực tiếp: Những cuốn sách cung cấp công cụ, phương pháp và lời khuyên thực tế từ các nhà văn chuyên nghiệp. Nội dung đi thẳng vào vấn đề, giúp bạn hiểu “cách làm” đằng sau một tác phẩm hay.
- Tác phẩm văn học kinh điển: Đây là những minh chứng sống động cho nghệ thuật ngôn từ đỉnh cao. Đọc các tác phẩm này là cách để bạn “tắm mình” trong văn chương, học hỏi cách xây dựng cốt truyện, miêu tả nhân vật và làm giàu vốn từ một cách tự nhiên.
- Sách mở rộng tư duy và kiến thức: Một bài viết hay không chỉ cần câu chữ trau chuốt mà còn cần chiều sâu về nội dung. Những cuốn sách thuộc lĩnh vực lịch sử, triết học, khoa học… giúp bạn có một phông kiến thức rộng, từ đó tạo ra những lập luận sắc bén và góc nhìn đa chiều.
3. Top 5 cuốn sách nên đọc để viết văn hay hơn
3.1. Về viết: một cuốn hồi ký về nghề – Stephen King
3.1.1. Tóm tắt nội dung và giá trị cốt lõi
Về Viết không phải là một cuốn sách giáo khoa khô khan về ngữ pháp hay cấu trúc. Đây là một tác phẩm độc đáo, pha trộn giữa hồi ký về cuộc đời đầy biến động của Stephen King và những lời khuyên chân thành, thực tế về nghề viết. Ông hoàng truyện kinh dị đã mở lòng chia sẻ về hành trình từ một cậu bé đam mê viết lách đến một tác giả best-seller (sách bán chạy nhất) toàn cầu.
Cuốn sách được chia làm hai phần rõ rệt. Phần đầu là câu chuyện đời tư, những thăng trầm và cả tai nạn thập tử nhất sinh đã định hình nên con người và văn phong của ông. Phần sau là “Hộp dụng cụ của người viết”, nơi King chia sẻ những bí quyết vô giá về từ vựng, ngữ pháp, cách xây dựng nhân vật, cốt truyện và quan trọng nhất là kỷ luật thép của một người viết chuyên nghiệp.
3.1.2. Cuốn sách này dành cho ai?
Đây là cuốn sách nên đọc cho bất kỳ ai nghiêm túc với việc viết, dù bạn là người mới bắt đầu hay đã có kinh nghiệm. Nếu bạn đang tìm kiếm một “phép màu” để viết hay ngay lập tức, cuốn sách này không dành cho bạn. Nhưng nếu bạn cần một người thầy thẳng thắn, hài hước và đầy cảm hứng để chỉ ra con đường đúng đắn, Stephen King chính là người bạn cần.
3.1.3. Bài học đắt giá cho người viết
Bài học lớn nhất từ Stephen King là: “Nếu bạn không có thời gian để đọc, bạn sẽ không có thời gian (hoặc công cụ) để viết”. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đọc nhiều, viết đều đặn mỗi ngày và sự trung thực trong từng con chữ. Lời khuyên “viết với cánh cửa đóng, sửa với cánh cửa mở” đã trở thành kim chỉ nam cho hàng triệu người viết trên khắp thế giới.
3.2. Tôi nói gì khi nói về chạy bộ – Haruki Murakami
3.2.1. Tóm tắt nội dung và giá trị cốt lõi
Bề ngoài, đây là cuốn sách về chạy bộ. Nhưng càng đọc, bạn sẽ nhận ra Haruki Murakami đang dùng chạy bộ như một ẩn dụ sâu sắc cho hành trình viết văn đầy cô độc và bền bỉ của mình. Cuốn sách là những dòng tự sự, ghi chép lại quá trình ông luyện tập cho các cuộc thi marathon, xen kẽ với những suy ngẫm về sáng tạo, kỷ luật và sự kiên trì.
Murakami không đưa ra những công thức hay quy tắc cứng nhắc. Thay vào đó, ông chia sẻ về thói quen hàng ngày, về cách ông đối mặt với sự cạn kiệt ý tưởng, và về mối liên hệ mật thiết giữa sức khỏe thể chất và sức bền tinh thần. Viết lách, cũng như chạy marathon, đòi hỏi sự tập trung cao độ, khả năng chịu đựng và một mục tiêu rõ ràng.
3.2.2. Cuốn sách này dành cho ai?
Cuốn sách này không chỉ dành cho những người hâm mộ Murakami mà còn cho tất cả những ai đang theo đuổi một công việc sáng tạo đòi hỏi sự bền bỉ. Nếu bạn thường xuyên cảm thấy mất động lực, mệt mỏi trên con đường viết lách, những chia sẻ của Murakami sẽ là liều thuốc tinh thần quý giá, giúp bạn hiểu rằng sự kiên định quan trọng hơn cảm hứng nhất thời.
3.2.3. Bài học đắt giá cho người viết
Thông điệp cốt lõi mà Murakami gửi gắm chính là tầm quan trọng của kỷ luật và thói quen. Ông cho rằng tài năng là hữu hạn, nhưng sự tập trung và bền bỉ có thể được rèn luyện. Việc duy trì một lịch trình làm việc ổn định, dù có cảm hứng hay không, chính là chìa khóa để tạo ra những tác phẩm có giá trị và vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất của nghề viết.
3.3. Xin cứ tự nhiên – Anne Lamott
3.3.1. Tóm tắt nội dung và giá trị cốt lõi
Với giọng văn hài hước, gần gũi và đầy bao dung, Anne Lamott đã viết nên một trong những cuốn sách về kỹ năng viết được yêu thích nhất. Xin Cứ Tự Nhiên không dạy bạn cách trở thành một nhà văn vĩ đại, mà dạy bạn cách đối diện với nỗi sợ trang giấy trắng, sự tự ti và những áp lực vô hình mà bất kỳ người viết nào cũng phải trải qua.
Tựa gốc “Bird by Bird” (Từng con chim một) xuất phát từ một kỷ niệm tuổi thơ, khi anh trai cô phải vật lộn với bài tập về các loài chim. Bố cô đã khuyên: “Con trai, cứ làm từng con chim một thôi”. Lời khuyên đơn giản ấy trở thành triết lý xuyên suốt cuốn sách: hãy chia nhỏ công việc, tập trung vào từng bước và cho phép mình viết ra những “bản nháp tồi tệ đầu tiên”.
3.3.2. Cuốn sách này dành cho ai?
Đây là cuốn sách hoàn hảo cho những người cầu toàn, những người luôn bị nỗi sợ “viết không đủ hay” níu chân. Anne Lamott như một người bạn thân, vỗ về và động viên bạn rằng mọi thứ không cần phải hoàn hảo ngay từ đầu. Cuốn sách giúp bạn gỡ bỏ gánh nặng tâm lý, tìm lại niềm vui thuần khiết trong việc sáng tạo và dũng cảm thể hiện tiếng nói của riêng mình.
3.3.3. Bài học đắt giá cho người viết
Bài học quan trọng nhất là hãy chấp nhận sự không hoàn hảo. Không ai có thể viết ra một tuyệt tác ngay trong lần đầu tiên. Quá trình viết là quá trình sửa chữa, gọt giũa và hoàn thiện. Việc cho phép bản thân viết ra những ý tưởng còn thô sơ, lộn xộn chính là bước đầu tiên để giải phóng sự sáng tạo và tiến gần hơn đến một tác phẩm hoàn chỉnh.
3.4. Sapiens: lược sử loài người – Yuval Noah Harari
3.4.1. Tóm tắt nội dung và giá trị cốt lõi
Tại sao một cuốn sách lịch sử lại nằm trong danh sách đọc gì để viết tốt hơn? Bởi vì Sapiens là một minh chứng xuất sắc cho nghệ thuật kể chuyện và sắp xếp thông tin. Yuval Noah Harari đã thành công trong việc biến một chủ đề khổng lồ và phức tạp – lịch sử 70.000 năm của loài người – thành một câu chuyện hấp dẫn, mạch lạc và dễ hiểu.
Đọc Sapiens: lược sử loài người, bạn sẽ học được cách liên kết các sự kiện, tìm ra mối quan hệ nhân quả và trình bày những ý tưởng lớn một cách súc tích. Harari không chỉ liệt kê dữ kiện, ông dệt nên một tấm thảm tường thuật, sử dụng ngôn từ chính xác, hình ảnh sống động và những câu hỏi gợi mở để giữ chân độc giả từ trang đầu đến trang cuối.
3.4.2. Cuốn sách này dành cho ai?
Cuốn sách này dành cho những ai muốn cải thiện kỹ năng viết phi hư cấu (non-fiction), từ viết blog, bài luận, báo cáo đến viết sách. Nếu bạn đang loay hoay với việc cấu trúc một bài viết dài, làm sao để dẫn dắt người đọc qua một lượng lớn thông tin mà không gây nhàm chán, thì Sapiens chính là một lớp học bậc thầy về tư duy logic và nghệ thuật kể chuyện.
3.4.3. Bài học đắt giá cho người viết
Sapiens dạy chúng ta rằng một bài viết hay không chỉ cần thông tin chính xác mà còn cần một cấu trúc vững chắc và một giọng kể lôi cuốn. Khả năng tổng hợp, phân tích và trình bày vấn đề một cách rõ ràng là kỹ năng tối quan trọng. Hãy học cách Harari đặt vấn đề, phát triển luận điểm và kết nối chúng lại thành một bức tranh toàn cảnh có ý nghĩa.
3.5. Các tác phẩm văn học kinh điển (Số đỏ, Trăm năm cô đơn,…)
3.5.1. Tóm tắt nội dung và giá trị cốt lõi
Đọc các tác phẩm văn học kinh điển là cách tốt nhất để “tắm mình” trong ngôn ngữ và học hỏi từ những người giỏi nhất. Những tác phẩm như Số Đỏ của Vũ Trọng Phụng hay Trăm Năm Cô Đơn của Gabriel García Márquez không chỉ là những câu chuyện bất hủ mà còn là đỉnh cao của nghệ thuật sử dụng ngôn từ.
Khi đọc những tác phẩm này với tư cách một người viết, hãy chú ý đến cách tác giả xây dựng không khí, miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế, hay cách họ tạo ra những câu văn giàu hình ảnh và nhạc điệu. Số Đỏ là bậc thầy về châm biếm và sử dụng khẩu ngữ, trong khi Trăm Năm Cô Đơn là một thế giới của chủ nghĩa hiện thực huyền ảo, nơi trí tưởng tượng bay bổng.
3.5.2. Cuốn sách này dành cho ai?
Bất kỳ ai muốn làm giàu vốn từ, nâng cao khả năng diễn đạt và tìm kiếm cảm hứng sáng tạo đều nên đọc văn học kinh điển. Đây là nguồn dinh dưỡng phong phú cho tâm hồn và trí tuệ của người viết, giúp bạn có một nền tảng văn hóa và ngôn ngữ vững chắc để từ đó phát triển phong cách riêng.
3.5.3. Bài học đắt giá cho người viết
Bài học lớn nhất là sức mạnh của ngôn từ. Một từ được đặt đúng chỗ có thể thay đổi hoàn toàn ý nghĩa và cảm xúc của một câu văn. Hãy học cách quan sát, phân tích và cảm nhận vẻ đẹp trong từng câu chữ của các bậc thầy. Đừng chỉ đọc, hãy chép lại những đoạn văn bạn tâm đắc, phân tích cấu trúc của tác phẩm và thử viết lại theo phong cách của riêng mình.
4. Bảng so sánh nhanh các cuốn sách giúp luyện viết
| Tên Sách | Tác Giả | Thể Loại | Điểm Nổi Bật/Phù Hợp Với |
|---|---|---|---|
| Về Viết | Stephen King | Hồi ký, Kỹ năng | Người tìm kiếm lời khuyên viết lách thực tế, thẳng thắn và truyền cảm hứng. |
| Tôi Nói Gì Khi Nói Về Chạy Bộ | Haruki Murakami | Tự sự, Tản văn | Người viết cần động lực, sự bền bỉ và muốn học về kỷ luật sáng tạo. |
| Xin Cứ Tự Nhiên | Anne Lamott | Kỹ năng, Phát triển bản thân | Người hay trì hoãn, sợ hãi trang giấy trắng và chủ nghĩa hoàn hảo. |
| Sapiens: Lược Sử Loài Người | Yuval Noah Harari | Phi hư cấu, Lịch sử | Người muốn cải thiện tư duy logic, cấu trúc bài viết và nghệ thuật kể chuyện. |
| Văn học kinh điển | Nhiều tác giả | Văn học, Tiểu thuyết | Người muốn làm giàu vốn từ, học cách miêu tả và xây dựng văn phong. |
5. Đọc sách thôi đã đủ để viết hay chưa?
Câu trả lời là chưa. Đọc là quá trình nạp nhiên liệu, còn viết là quá trình khởi động động cơ và lăn bánh. Kiến thức từ sách chỉ thực sự trở thành của bạn khi bạn áp dụng những điều ấy vào thực hành. Đọc những cuốn sách giúp cải thiện hành văn là điều kiện cần, nhưng luyện viết mỗi ngày mới là điều kiện đủ.
Hãy bắt đầu bằng những bước nhỏ: viết nhật ký, lập một blog cá nhân về chủ đề bạn yêu thích, hoặc tham gia các thử thách viết lách online. Hãy biến việc viết trở thành một thói quen, giống như việc ăn uống hay hít thở. Đừng sợ sai, đừng sợ bị chê cười. Như Anne Lamott đã nói, hãy cho phép mình viết ra những “bản nháp tồi tệ”, bởi đó là nơi mọi tác phẩm tuyệt vời đều bắt đầu.
6. Mua sách rèn luyện kỹ năng viết chính hãng tại Tiki
Tiki cam kết 100% sách bản quyền chính hãng, giúp bạn an tâm về chất lượng nội dung và in ấn. Với chính sách đổi trả miễn phí và hoàn tiền 200% nếu phát hiện hàng giả, bạn có thể hoàn toàn tin tưởng khi mua sắm. Đặc biệt, dịch vụ TikiNOW giao nhanh 2h sẽ đưa những cuốn sách gối đầu giường đến tay bạn, không để cảm hứng của bạn phải chờ đợi.

7. Các câu hỏi thường gặp
7.1. Mất bao lâu để viết hay hơn sau khi đọc những cuốn sách này?
Viết hay là một quá trình rèn luyện không có điểm kết. Việc đọc sách sẽ cung cấp cho bạn nền tảng và công cụ, nhưng sự tiến bộ phụ thuộc vào tần suất bạn thực hành. Hãy kiên trì đọc và viết đều đặn, bạn sẽ thấy sự thay đổi rõ rệt trong tư duy và câu chữ sau vài tháng.
7.2. Nên đọc sách giấy hay ebook để học viết?
Cả hai hình thức đều có ưu điểm riêng. Sách giấy mang lại cảm giác lật giở chân thực, dễ dàng ghi chú bên lề và giúp bạn tập trung hơn. Ebook tiện lợi cho việc tra cứu, đánh dấu và mang theo nhiều cuốn sách cùng lúc. Điều quan trọng nhất là hình thức nào giúp bạn duy trì thói quen đọc tốt hơn.
7.3. Ngoài đọc sách, cần làm gì khác để cải thiện kỹ năng viết?
Bên cạnh việc đọc, hãy tích cực viết mỗi ngày, tìm kiếm phản hồi từ người khác, tham gia các cộng đồng viết lách và không ngừng quan sát cuộc sống xung quanh. Viết lách không chỉ là kỹ năng ngôn ngữ mà còn là sự kết tinh của trải nghiệm và tư duy.
7.4. Làm thế nào để duy trì thói quen đọc và viết đều đặn?
Hãy bắt đầu từ những mục tiêu nhỏ, ví dụ như đọc 15 phút và viết 100 từ mỗi ngày. Đặt ra một khung giờ cố định và tìm một chủ đề bạn thực sự đam mê. Biến việc đọc và viết thành một phần không thể thiếu trong ngày, giống như việc uống một tách cà phê buổi sáng.
Xem thêm:
- Review sách Số Đỏ: Kiệt tác trào phúng vạch trần xã hội
- Review sách Tôi nói gì khi nói về chạy bộ
- Review sách Xa ngoài kia nơi loài tôm hát: Bí ẩn đầm lầy của Delia Owens
Lời kết
Những cuốn sách trên sẽ là người thầy, người bạn đồng hành quý giá, cung cấp cho bạn công cụ và cảm hứng. Hãy chọn lấy một cuốn, và bắt đầu gieo những hạt giống đầu tiên cho khu vườn ngôn từ của riêng bạn.




