Mỗi dịp Tết đến xuân về, việc tự tay chuẩn bị những đòn bánh truyền thống luôn là mong muốn của nhiều gia đình để giữ gìn hương vị cổ truyền. Tuy nhiên, nếu bạn chưa có nhiều kinh nghiệm thì cùng Tiki Blog khám phá ngay các bước chuẩn bị và mẹo nhỏ cực hữu ích trong bài viết sau đây nhé.
Những điểm chính bạn sẽ nắm được
- Bạn biết chuẩn bị nguyên liệu đúng chuẩn để bánh dẻo, thơm và không lại gạo.
- Bạn nắm quy trình gói bánh chưng vuông vức bằng khuôn, phù hợp người mới.
- Bạn gói được bánh tét tròn đều bằng tay, không méo, không bung.
- Bạn tránh được các lỗi phổ biến khi gói và luộc bánh tại nhà.
- Bạn biết cách bảo quản bánh sau luộc để ăn ngon nhiều ngày.
Vì sao nên tự gói bánh chưng bánh tét truyền thống ngày Tết
Tự tay gói bánh chưng, bánh tét không chỉ là cách để bạn kiểm soát hoàn toàn nguyên liệu đầu vào, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm mà còn là cơ hội để thổi bùng hương vị Tết truyền thống theo đúng khẩu vị của gia đình mình. Hơn nữa, đây còn là dịp tuyệt vời để cả nhà quây quần bên nhau, cùng nhau chia sẻ niềm vui và gìn giữ những nét đẹp văn hóa cổ truyền trong dịp năm mới.
Khác với bánh mua sẵn, những chiếc bánh tự làm thường có độ dẻo thơm tự nhiên từ lá dong, lá chuối và nếp cái, mang một hương vị rất riêng, khó có thể tìm thấy ở bất kỳ đâu. Đừng lo lắng nếu bạn chưa có kinh nghiệm, bởi việc tự tay gói bánh không hề khó như bạn nghĩ.
Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ gói bánh chưng bánh tét
Nguyên liệu chung cần có
- Gạo nếp (nếp cái hoa vàng hoặc nếp dẻo địa phương).
- Đậu xanh đã cà vỏ.
- Thịt ba rọi (ba chỉ).
- Lá dong (bánh chưng), lá chuối (bánh tét).
- Lạt tre hoặc dây buộc thực phẩm.
- Gia vị: muối, tiêu, hành tím.
Cách chọn nguyên liệu để bánh ngon, dẻo, đẹp
Chọn nguyên liệu đúng quyết định hơn 50% chất lượng bánh. Việc chọn đúng loại gạo nếp cũng ảnh hưởng đến màu sắc và hương vị của bánh. Còn thịt ba rọi là phần quan trọng quyết định độ béo thơm của bánh.
Gạo nếp
- Nên chọn nếp mới, hạt tròn, trắng đục, thơm nhẹ.
- Không chọn nếp cũ, nếp khô vì dễ làm bánh lại gạo.
Đậu xanh
- Chọn đậu hạt đều, vàng nhạt, không mốc.
- Đậu kém chất lượng làm nhân bở, không kết dính.
Thịt ba rọi
- Chọn miếng có mỡ – nạc cân đối, mỡ dày khoảng 1,5–2 cm.
- Thịt quá nạc sẽ khô, quá mỡ sẽ ngấy.
Lá gói
- Lá dong, lá chuối phải tươi, xanh, không rách.
- Lá khô, giòn rất dễ bung khi luộc.
| Nên chọn | Không nên chọn |
|---|---|
| Nếp mới, hạt đều | Nếp cũ, hạt gãy |
| Lá xanh, dai | Lá úa, rách |
| Thịt tươi, đàn hồi | Thịt tái, có mùi |
Cách gói bánh chưng truyền thống bằng lá dong
Sơ chế nguyên liệu bánh chưng
- Vo gạo nếp sạch, ngâm 6–8 giờ với chút muối, để ráo.
- Ngâm đậu xanh 3–4 giờ, hấp chín, giã nhuyễn, nêm nhẹ muối.
- Thịt ba rọi cắt miếng dài, ướp muối, tiêu, hành tím 30–60 phút.
- Lá dong rửa sạch, lau khô, cắt bỏ sống lá cứng.
- Lạt tre ngâm nước cho mềm.
Các bước gói bánh chưng bằng khuôn
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu và vật dụng, chúng ta sẽ cùng nhau thực hiện các bước gói bánh chưng bằng khuôn để có được những chiếc bánh vuông vức, đẹp mắt nhé!
Các bước gói bánh chưng bằng khuôn
Để có được những chiếc bánh chưng vuông vắn, đẹp mắt theo đúng chuẩn truyền thống, bạn chỉ cần thực hiện theo các bước đơn giản sau:
- Chuẩn bị khuôn và lá dong: Đặt khoảng 2 đến 3 lá dong vào lòng khuôn. Lưu ý xếp sao cho mặt xanh đậm của lá quay vào phía trong lòng khuôn để khi bánh chín, màu xanh sẽ đẹp mắt hơn.
- Tạo lớp gạo nếp đầu tiên: Cho một lớp gạo nếp vào khuôn, dàn đều để phủ kín đáy. Lớp gạo này sẽ là phần nền cho nhân bánh.
- Thêm nhân đậu xanh và thịt: Cho lớp đậu xanh đã nấu chín lên trên lớp gạo nếp. Sau đó, đặt phần thịt ba chỉ đã ướp vào chính giữa lớp đậu xanh.
- Phủ lớp nhân và gạo bên trên: Phủ một lớp đậu xanh khác lên trên phần thịt, sau đó là lớp gạo nếp cuối cùng. Hãy cố gắng dàn đều để nhân bánh được phân bố cân đối.
- Gói bánh và nén chặt: Nhẹ nhàng gập các mép lá dong theo khuôn đã định hình sẵn. Dùng tay nén nhẹ để bánh được chắc chắn và giữ được hình dáng vuông vắn.
Lưu ý để bánh chưng vuông đẹp, không bung
Để bánh chưng vuông đẹp, không bung, bạn cần chú ý không nén gạo quá chặt khi cho vào lá. Điều này giúp gạo có không gian nở ra trong quá trình luộc. Khi buộc lạt, hãy siết chắc tay nhưng đừng quá mạnh để tránh làm rách lá hoặc ép nát bánh.
Quan trọng nhất, đảm bảo lá đã phủ kín toàn bộ phần gạo, không để hở ra ngoài, điều này vừa giúp bánh giữ dáng, vừa đảm bảo vệ sinh và thẩm mỹ.
Cách gói bánh tét truyền thống bằng lá chuối
Sơ chế nguyên liệu bánh tét
Với bánh tét, khâu chuẩn bị lá cũng quan trọng không kém. Các nguyên liệu dùng để gói bánh tét về cơ bản giống với bánh chưng, chỉ khác ở cách xử lý lá cho phù hợp với hình dáng và cách gói bánh hình trụ. S
ự khác biệt về loại lá giữa bánh chưng và bánh tét, đặc biệt là việc miền Nam ưa chuộng lá chuối cho bánh tét, là do đặc trưng khí hậu và sự phổ biến của nguyên liệu địa phương. Lá chuối mềm, dẻo, dễ tạo hình theo thân bánh dài của bánh tét, lại có mùi thơm đặc trưng, góp phần tạo nên hương vị hấp dẫn.
- Lá chuối rửa sạch, chần nước sôi để mềm.
- Gạo nếp có thể trộn nước lá dứa (nước xay từ lá dứa) để tạo màu xanh tự nhiên.
Cách gói bánh tét cuộn tay cho người mới
Với bánh tét, khâu chuẩn bị lá cũng quan trọng không kém. Các nguyên liệu dùng để gói bánh tét về cơ bản giống với bánh chưng, chỉ khác ở cách xử lý lá cho phù hợp với hình dáng và cách gói bánh hình trụ. Sau khi đã chuẩn bị xong lá chuối và các nguyên liệu, chúng ta bắt đầu vào công đoạn gói bánh.
Để gói bánh tét cuộn tay cho người mới bắt đầu, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:
- Chuẩn bị lá chuối: Trải 2-3 lớp lá chuối lên mặt phẳng, sao cho các mép lá so le nhau để tạo thành một lớp lá dày và kín.
- Rải gạo nếp: Rải một lớp gạo nếp lên mặt lá chuối theo chiều ngang, tạo thành một nền để đặt nhân bánh.
- Xếp nhân bánh: Xếp đậu xanh và thịt ba chỉ đã sơ chế thành một hàng dài ngay ngắn ở giữa lớp gạo nếp.
- Phủ gạo nếp: Phủ thêm một lớp gạo nếp lên trên phần nhân, đảm bảo kín hoàn toàn để nhân không bị lọt ra ngoài khi luộc.
- Cuộn bánh: Cẩn thận cuộn chặt tay lá chuối cùng gạo nếp và nhân theo chiều dọc, tạo thành hình trụ của bánh tét. Vừa cuộn vừa ép nhẹ để bánh được chắc chắn.
- Buộc bánh: Dùng lạt tre hoặc dây buộc, buộc cố định ở hai đầu bánh, sau đó buộc đều các vòng xung quanh thân bánh để bánh giữ nguyên hình dáng trong quá trình luộc.
Mẹo: Cuộn thử không nhân 1 lần để quen tay trước khi gói thật.
Gói bánh tét bằng lá dong có gì khác
Lá dong thường dày dặn hơn lá chuối, nhờ vậy mà chiếc bánh giữ được form dáng tốt hơn. Bánh gói bằng lá dong cũng sẽ chắc nịch hơn, nhưng mùi thơm đặc trưng của lá sẽ dịu nhẹ hơn so với lá chuối. Tuy nhiên, ưu điểm lớn nhất của lá dong là sự tiện lợi, đặc biệt là khi bạn không tìm được lá chuối tươi.
So sánh nhanh bánh chưng và bánh tét truyền thống
| Tiêu chí | Bánh chưng | Bánh tét |
|---|---|---|
| Hình dạng | Vuông | Trụ dài |
| Lá gói | Lá dong | Lá chuối |
| Cách gói | Dùng khuôn | Cuộn tay |
| Phổ biến | Miền Bắc | Miền Nam |
Mẹo gói bánh chưng bánh tét ngon, dẻo, đẹp mắt
Dưới đây là một số mẹo nhỏ để giúp bạn gói bánh chưng, bánh tét sao cho ngon, dẻo và đẹp mắt, đúng chuẩn hương vị truyền thống:
- Ngâm nếp đủ thời gian để bánh chín đều.
- Xếp bánh sát nhau khi luộc để giữ form.
- Luôn giữ nước ngập bánh trong suốt thời gian luộc.
- Sau luộc, ép bánh chưng nhẹ để bánh chắc, ráo nước.
Những lỗi thường gặp khi gói bánh và cách khắc phục
Bánh bị sống, lại gạo
- Nguyên nhân: Gói quá chặt, luộc chưa đủ giờ.
- Cách xử lý: Luộc đủ 8–10 giờ, không nén gạo quá tay.
- Phòng tránh: Ngâm nếp kỹ, giữ nước luôn sôi nhẹ.
Bánh bị bung lá, méo
- Nguyên nhân: Lá khô, buộc lạt lỏng.
- Cách xử lý: Dùng lá tươi, chần mềm trước khi gói.
- Phòng tránh: Buộc đều tay, kiểm tra trước khi luộc.
Nhân bánh không đậm đà
- Nguyên nhân: Ướp thịt quá nhanh, thiếu gia vị.
- Cách xử lý: Ướp ít nhất 30 phút.
- Phòng tránh: Nêm vừa miệng từ đầu.
Cách bảo quản bánh chưng bánh tét sau khi luộc
Bánh chưng bánh tét sau khi luộc cần được bảo quản đúng cách để giữ được hương vị thơm ngon. Bạn có thể bảo quản bánh ở nhiệt độ phòng thoáng mát trong khoảng 3–5 ngày.
Nếu muốn giữ bánh lâu hơn, hãy cho vào ngăn mát tủ lạnh, bánh có thể để được từ 10–15 ngày. Tuy nhiên, để bánh ngon nhất khi thưởng thức, bạn nên hấp hoặc chiên lại bánh trước khi ăn nhé.
Giải đáp thắc mắc thường gặp về cách gói bánh chưng bánh tét
Luộc bánh chưng bánh tét bao lâu là đủ?
Thông thường từ 8–10 giờ, tùy kích thước bánh.
Người mới có gói bánh thành công không?
Có, nếu dùng khuôn với bánh chưng và làm đúng từng bước.
Có thể gói bánh trước 1–2 ngày không?
Có, miễn bảo quản nơi mát và thoáng.
Vì sao bánh nhà thường ngon hơn bánh mua?
Do nếp mới, nhân tươi và luộc đủ thời gian.
Xem thêm:
- 5 Cách gói bánh chưng truyền thống, đẹp, đơn giản ngày Tết
- Hướng dẫn cách nấu thịt kho tàu mềm, thơm ngon, chuẩn vị
- 4 Cách làm sườn xào chua ngọt ngon, hấp dẫn, đơn giản
Hy vọng với hướng dẫn chi tiết trên, bạn sẽ tự tin trổ tài làm nên những chiếc bánh đậm đà hương vị truyền thống để chiêu đãi cả gia đình. Chúc bạn có những giây phút gói bánh thật vui vẻ và một năm mới Bính Ngọ an khang, thịnh vượng bên mâm cơm đoàn viên ấm áp. Đừng quên ghé Tiki để sắm ngay nồi luộc bánh dung tích lớn và các loại khuôn gói bánh tiện lợi với giá ưu đãi nhé!
