Cacao là loại thực phẩm quen thuộc, thường được sử dụng để làm món tráng miệng hoặc thức uống bổ sung năng lượng cho cơ thể. Bột cacao không chỉ có hương vị dễ sử dụng mà còn mang lại nhiều tác dụng có lợi cho sức khỏe. Qua bài viết hôm nay, Tiki Blog sẽ chia sẻ tất tần tật thông tin về công dụng cũng như tác dụng phụ có thể có của loài cây này. Tìm hiểu ngay. 

Tìm hiểu chung về bột cacao

Cacao là giống cây thuộc họ Trôm (Sterculiaceae), có nguồn gốc ban đầu đến từ Trung Mỹ. Cây có khả năng sinh trưởng tốt trong khí hậu nóng ẩm với nhiệt độ từ 20-30 độ C và lượng mưa trung bình từ 1000-2000mm mỗi năm. Do vậy, loại cây này chủ yếu được trồng ở Tây Nguyên và vùng Tây Nam Bộ ở Việt Nam. 

Cây mọc tự nhiên có thể sở hữu chiều cao lên đến 10m với phần lá to, hình bầu dục nhọn. Trong trồng trọt, người ta thường điều chỉnh để cho cây có độ cao phù hợp, không quá 5 – 6m để tiện cho việc thu hoạch quả. Hoa của loại cây này có hình dáng rất đặc trưng, kích thước khoảng 1 – 2cm và có màu trắng hoặc hồng nhạt.

Quả của cây có hình dáng giống như trái bí ngô nhỏ, đường kính khoảng 10 – 15cm và được bao phủ bởi một lớp vỏ mỏng bên ngoài. Bình thường, quả sẽ có màu xanh lục hoặc đỏ tươi khi chín nhưng khi được thu hoạch, quả chuyển sang màu nâu sẫm do quá trình lên men tự nhiên. 

Tác dụng của bột cacao 

Cacao sau khi thu hoạch thường được sản xuất ở dạng bột mịn để sử dụng cho các mục đích khác nhau. Dưới đây là một số công dụng nổi bật của loại bột này đối với sức khỏe:

Giảm nguy cơ mắc bệnh tim 

Hạt cacao chứa nhiều flavonoid, polyphenol và theobromine. Những hoạt chất này có tác dụng giúp giảm lượng cholesterol xấu trong máu, hạn chế tăng huyết áp và giúp tăng cường chức năng của mạch máu.

Hai nghiên cứu tại Thụy Điển cho thấy nếu tiêu thụ khoảng 19 – 30 gram chocolate mỗi ngày có thể giúp ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh suy tim tốt hơn. Tuy nhiên, nếu ăn nhiều hơn lượng khuyên dùng có thể gây ra tác dụng phụ không mong muốn. Điều này chứng minh rằng việc sử dụng sản phẩm từ loại cây này, đặc biệt là chocolate đen, có thể giúp bảo vệ trái tim của bạn hiệu quả.  

>> Xem thêm hạt macca tốt cho sức khỏe

Cacao giúp giảm tắc nghẽn đường thở 

Hiện nay, vẫn chưa có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng có tác quả này có tác dụng giảm tắc nghẽn đường thở. Tuy nhiên, loại cây này có công dụng hiệu quả trong việc giúp cải thiện chức năng hệ thống hô hấp và giảm các triệu chứng của bệnh phổi mãn tính như hen suyễn.

Các hợp chất trong loại quả này giúp hạn chế tổn thương tế bào do oxy hóa, giúp tăng cường chức năng miễn dịch và giảm sự viêm nhiễm trong các bệnh lý ở phổi. Ngoài ra, theo bromine – một chất giúp làm giãn các mạch máu trong phổi, từ đó, làm tăng lưu lượng máu và oxy đến các cơ quan, tế bào trong cơ thể.

Giúp giảm huyết áp 

Hạt cacao chứa nhiều flavonoid và polyphenol. Những hợp chất này có tác dụng giảm huyết áp bằng cách làm giãn các mạch máu và tăng cường chức năng của hệ thống tuần hoàn. Phát hiện này lần đầu tiên được ghi nhận ở những người dân đảo uống loại bột này ở Trung Mỹ. Những người thường xuyên tiêu thụ bột được ghi nhận có huyết áp thấp hơn nhiều so với những người không uống.

Theo một nghiên cứu khác được công bố trên tạp chí Heart, việc sử dụng chocolate đen có nồng độ cao flavonoid có thể giảm huyết áp một cách đáng kể ở những người có huyết áp cao. 

Giúp làm giảm lượng cholesterol xấu 

Trong thành phần của hạt cacao chứa flavonoid, polyphenol và chất xơ . Đây đều là các hoạt chất có tác dụng giảm lượng cholesterol xấu trong máu và tăng cường chức năng của mạch máu. 

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc sử dụng sản phẩm từ loại quả này, đặc biệt là chocolate đen, có thể giúp kiểm soát lượng cholesterol xấu trong máu hiệu quả. Theo nghiên cứu được ghi nhận trên tạp chí American Journal of Clinical Nutrition, khi dùng chocolate đen trong một khoảng thời gian dài, lượng LDL trong máu có biểu hiện giảm đi đáng kể. 

Chống lão hóa da 

Bên trong thành phần của hạt này có chứa nhiều chất có khả năng chống oxy hóa như Vitamin E, flavonoid, polyphenol nên mang đến khả năng bảo vệ da khỏi tác hại của các gốc tự do và các tác nhân gây hại khác. Một nghiên cứu được in trên tạp chí Journal of Nutrition đã chứng minh được nếu cơ thể sử dụng chocolate đen trong một khoảng thời gian dài có thể làm giảm sự khô da và hạn chế hình thành các nếp nhăn trên da.

Ngoài ra, những hợp chất có trong loại quả này cũng giúp kích thích, tăng cường sự sản xuất collagen và elastin tự nhiên cho da, giúp da trở nên mềm mại, đàn hồi và trẻ trung hơn. 

Giảm suy nhược cơ thể 

Một công dụng nổi bật khác của hạt này đó là giúp giảm suy nhược cơ thể. Bên trong hạt của loại cây này chứa nhiều chất dinh dưỡng như magiê, sắt, canxi và vitamin E giúp cung cấp năng lượng, duy trì sức khỏe và chức năng của cơ thể. Ngoài ra, quả của cây cũng chứa các chất chống oxy hóa như flavonoid và polyphenol mang đến khả năng bảo vệ cơ thể khỏi tác hại của gốc tự do và những tác nhân gây hại khác. 

Cải thiện triệu chứng đái tháo đường type 2 

Cacao có thể giúp cải thiện triệu chứng đái tháo đường type 2. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc sử dụng sản phẩm từ loại cây này, đặc biệt là chocolate đen, có thể giúp cải thiện chức năng của insulin và giảm mức độ đường trong máu. Theo nghiên cứu được in trên tạp chí Journal of Agricultural and Food Chemistry, khi cơ thể tiêu thụ chocolate đen trong một khoảng thời đủ lâu, mức độ đường trong máu sẽ giảm, từ đó, giúp hạn chế các biến chứng của bệnh đái tháo đường type 2 xảy ra. 

Cải thiện chức năng tâm thần 

Hạt này chứa magie, chất xơ, flavonoid và caffein giúp kích thích tế bào thần kinh và tăng cường chức năng não bộ. Một nghiên cứu trên tạp chí Journal of Psychopharmacology đã chỉ ra việc dùng chocolate đen có thể giảm sự căng thẳng và cải thiện tâm trạng hiệu quả. Bên cạnh đó, loại quả này cũng có khả năng kích thích sản xuất serotonin và endorphin trong não. Đây đều là những hoạt chất có lợi cho hệ thống thần kinh, giúp giảm cảm giác đau và tạo ra cảm xúc hạnh phúc, thoải mái.

Cải thiện lưu lượng máu đến não và chức năng não 

Các thành phần có trong hạt như flavonoid, polyphenol, caffeine và theobromine cũng giúp kích thích lưu thông máu và giảm sự co thắt của các mạch máu, từ đó, giúp cải thiện lưu lượng máu đến não. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra việc sử dụng sản phẩm từ loại quả này có thể giúp gia tăng chức năng não và tăng cường trí nhớ. 

Loại quả này còn giúp tăng cường sự sản xuất dopamine trong não, hạn chế cảm giác mệt mỏi và tăng cường tinh thần, sự tập trung hiệu quả.

Trị táo bón, diệt côn trùng

Đối với việc trị táo bón, loại quả này chứa chất xơ, đặc biệt là chất xơ hòa tan nên có khả năng hấp thụ nước hiệu quả và làm mềm phân, giúp dễ dàng đi tiêu, tránh tình trạng táo bón. Ngoài ra, quả cũng chứa các chất kích thích đường ruột, giúp tăng cường chuyển động ruột, tăng tiết dịch đường tiêu hóa, từ đó, giúp duy trì sức khỏe đường ruột.

Xét về công dụng giúp diệt côn trùng, các hợp chất như caffeine và theobromine trong quả giúp đẩy lùi côn trùng và ngăn chặn sự phát triển của các loại động vật này rất tốt. Ngoài ra, cây cũng có chứa polyphenol và flavonoid mang đến công dụng kháng khuẩn và kháng vi khuẩn, giúp ngăn ngừa sự phát triển của các vi khuẩn gây hại. 

Kiểm soát cân nặng 

Loại hạt này giúp kiểm soát cân nặng nhờ chất xơ, protein, magiê và các chất chống oxy hóa, có trong thành phần của quả. Những hoạt chất này giúp giảm cảm giác thèm ăn, hạn chế hấp thu chất béo và giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả. 

Một nghiên cứu ở quy mô lớn cho thấy những người tiêu thụ chocolate đen thường xuyên hơn có chỉ số BMI thấp hơn các đối tượng còn lại, mặc dù nhóm này trước đây cũng ăn nhiều calo và chất béo.

>> Xem thêm một số viên uống giúp giảm cân hiệu quả

Chống ung thư 

Cacao có công dụng giúp chống ung thư nhờ các dưỡng chất có bên trong hạt như polyphenol, flavonoid và catechin. Đây đều là các thành phần có tính chất kháng oxy hóa và chống viêm, giúp ngăn ngừa sự phát triển của tế bào ung thư và giảm tỷ lệ mắc ung thư hiệu quả. Một nghiên cứu được ghi nhận trên tạp chí Cancer Prevention Research cũng đã chứng minh sử dụng chocolate đen giúp giảm tỷ lệ mắc ung thư ở đường tiêu hóa. 

Một số tác dụng phụ của cacao 

Mặc dù cacao có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng sử dụng quá nhiều hoặc không đúng cách có thể gây ra một số tác dụng phụ như sau:

• Một số người có thể gặp phản ứng dị ứng như da đỏ, ngứa, phát ban và đau đầu.
• Caffeine bên trong loại quả này có phương thức hoạt động như một chất kích thích. Do đó, nếu bạn sử dụng quá mức có thể gây ra tình trạng lo lắng, mất ngủ và run chân.
• Chocolate có thể gây ra chứng sâu răng nếu bạn không chăm sóc răng miệng đúng cách.
• Một vài người dùng bơ cacao bôi ngoài da có thể gặp hiện tượng phát ban.

>>> Tham khảo thêm các sản phẩm chăm sóc cơ thể: ps trà xanh, giá dầu gội head and shoulder, khăn ướt huggies…

Những lưu ý quan trọng khi sử dụng

Mặc dù cacao hiếm khi gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng cho cơ thể, tuy nhiên, bạn cũng cần lưu ý một số điều quan trọng sau trước khi sử dụng loại thực phẩm này: 

• Bạn nên chắc chắn cơ thể không bị dị ứng với bột cacao để có thể tiếp nhận tối đa những công dụng mà loại quả này mang lại. 
• Theo dõi huyết áp đều đặn trong khi sử dụng bột. Tránh dùng loại quả này cho những người bị bệnh viêm đại tràng, bệnh tim  và hội chứng ruột kích thích.
• Tránh không để vật nuôi tiếp xúc với các sản phẩm chứa loại bột này vì đây là chất độc đối với chó, mèo. 
• Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng nếu cơ thể đang có các bệnh lý mãn tính.

>>> Xem thêm loại trà thảo mộc giúp ngủ ngon, giảm stress

Câu hỏi thường gặp

Cacao có nhiều công dụng nổi bật đối với sức khỏe nên được khuyên dùng hàng ngày với liều lượng phù hợp. Hy vọng những chia sẻ trên của Tiki đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tác dụng của loài cây này đối với cơ thể. Đừng quên truy cập Tiki thường xuyên để không bỏ lỡ những tin tức mới nhất nhé!

>> Xem thêm các sản phẩm tốt cho sức khoẻ tại Tiki: Sữa Ensure nước lốc 6 chai 237ml chính hãng, vị vani thơm ngon

Nguồn tham khảo:

• https://en.wikipedia.org/wiki/Cocoa_bean
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4696435/

Trong Đông y, hồng sâm được biết đến là vị thuốc quý. Đây chính là nhân sâm tươi đã qua chế biến nhưng vẫn giữ được nhiều hoạt chất tốt cho sức khỏe. Chính vì thế, vị thuốc này thường xuất hiện trong nhiều bài thuốc chữa bệnh, nhất là cải thiện chức năng sinh lý. Vậy, dược liệu này là gì và có tác dụng gì với sức khỏe? Hãy cùng Tiki Blog tìm hiểu qua bài viết sau.

Hồng sâm là gì?

Hồng sâm là thành phẩm nhân sâm tươi đã qua chế biến, giúp tăng cường các hoạt chất. Nhờ đó, chúng có thể bảo quản, sử dụng lâu dài và phù hợp hơn với nhiều đối tượng, tính an toàn cao hơn.

Để chế biến hồng sâm, nguyên liệu nhân sâm thu hoạch phải từ 6 năm tuổi trở nên. Sau khi được rửa sạch, củ sâm sẽ được hấp chín bằng hơi nước từ 50 – 90 phút (tùy thuộc vào kích cỡ củ sâm). Quá trình hấp đạt chuẩn khi lượng nước còn lại khoảng 14% và củ sâm chuyển sang màu đỏ. Sau đó, củ sâm được phơi khô trong phòng sấy rồi phơi nắng thêm 4 – 5 ngày.

Hồng sâm chế biến đạt chuẩn sẽ có vỏ và ruột màu đỏ hoặc hơi ngả vàng, màu nâu sẫm, khi sờ vào cảm nhận được độ mềm dẻo. Qua chế biến, các hoạt chất chống oxy hóa như saponin và nhóm chất ginsenoside bên trong sẽ được tăng cường. Bảng thành phần hóa học của dược liệu này có chứa đến 30 loại saponin, 17 axit amin và hơn 20 nguyên tố vi lượng cùng nhiều axit béo có lợi khác.

Tác dụng của hồng sâm đối với sức khỏe

Trong Y học cổ truyền, hồng sâm được sử dụng như một vị thuốc quý mang đến nhiều tác dụng với sức khỏe. Sau đây là một số tác dụng của vị thuốc này:

• Tăng cường tuần hoàn máu, chống ức tập tiểu cầu.
• Chống oxy hóa, điều chỉnh hoạt động của các enzyme chống oxy hóa, làm giảm các gốc tự do.
• Cải thiện sức khỏe tim mạch.
• Thúc đẩy quá trình sản xuất và giải phóng acetylcholine giúp tăng cường trí nhớ.
• Tăng khả năng miễn dịch cho cơ thể bằng cách điều chỉnh hoạt động của các tế bào miễn dịch và cytokine.
• Khắc phục triệu chứng mệt mỏi, suy nhược cơ thể bằng cách giảm sự tích tụ của axit lactic gây mỏi cơ và ức chế sản xuất tiền chất serotonin gây mệt mỏi cho hệ thống thần kinh.
• Thành phần saponin có khả năng ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư.
• Tăng cường sinh lý, điều trị chứng rối loạn cương dương ở nam giới.
• Cải thiện chức năng tình dục ở phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh.

Hướng dẫn cách sử dụng hồng sâm

Hồng sâm có thể chế biến thành nhiều dạng và sử dụng theo nhiều cách khác nhau. Cụ thể:

• Dạng củ: Cắt lát và ngâm mật ong, pha trà hoặc sử dụng để chế biến các món ăn hằng ngày như cháo, gà hầm…
• Dạng nước: Hồng sâm được chế biến và đóng gói thành từng túi và dùng để uống trực tiếp.
• Dạng cao: Lấy một lượng cao vừa đủ,  hoà tan với nước ấm rồi uống.
• Dạng bột: Bột hồng sâm được hòa với nước để uống giống như trà hoặc trộn với mật ong để vo thành viên hay trộn với các loại dược liệu khác như lộc nhung, kỷ tử…

Các bài thuốc sử dụng nguyên liệu hồng sâm

Bài thuốc làm giảm mệt mỏi:

Nguyên liệu:

• 3g hồng sâm.
• 9g hoàng kỳ.
• 9g đương quy.
• 9g bạch linh.
• 3g trần bì.
• 3g chích thảo.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch các nguyên liệu rồi cho vào ấm sắc thuốc.
• Đổ nước ngập các nguyên liệu.
• Sắc cạn còn khoảng ⅔ rồi uống hằng ngày, 3 lần/ngày.

Bài thuốc chữa huyết áp thấp:

Nguyên liệu:

• 3g hồng sâm.
• 20g kỷ tử.
• 2 đùi gà tươi.
• 150ml rượu.
• Rau sống, hành.
• Đường trắng, bột mì.

Cách thực hiện:

• Cắt hồng sâm thành từng miếng mỏng rồi ngâm với rượu trong 3 ngày.
• Đùi gà chiên vàng.
• Phi thơm hành và gừng rồi cho đùi gà, kỷ tử, sâm vào nồi, thêm nước hầm đến khi chín mềm.
• Thêm bột mì vào để món ăn sánh hơn.
• Món ăn nên được ăn khi còn nóng, 1 chén/ngày.

Bài thuốc giúp cải thiện trí nhớ:

Nguyên liệu:

• 6g hồng sâm.
• 9g đương quy.
• 9g thục địa.
• 6g chích thảo.
• 6g bạch truật.
• 2 quả táo đỏ.
• 3 lát gừng mỏng.

Cách thực hiện:

• Sao khô các nguyên liệu rồi tán thành bột mịn.
• Hoa tan bột với nước ấm rồi uống hết trong ngày.

Bài thuốc giúp tăng cường chức năng sinh lý:

Nguyên liệu:

• 3g hồng sâm.
• 15g mật ong.

Cách thực hiện: 

• Hồng sâm thái mỏng rồi đun sôi với nước.
• Lọc nước và hoa với mật ong để uống trong ngày, phần bã có thể nhai và nuốt.

Tác dụng phụ của hồng sâm

Bên cạnh những công dụng nói trên, dược liệu này cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ khi sử dụng như:

• Gây khó ngủ.
• Dị ứng, tiêu chảy, rối loạn kinh nguyệt, tim đập nhanh, sốt, tăng huyết áp… 

Một số lưu ý khi sử dụng

Để an toàn hơn với sức khỏe, hạn chế tối đa những tác dụng phụ, khi sử dụng hồng sâm bạn cần lưu ý:

• Không sử dụng cho phụ nữ đang mang thai hoặc trẻ em dưới 1 tuổi.
• Những người đang bị bệnh lý gan mật hay các bệnh lý đường tiêu hóa (viêm loét dạ dày, xuất huyết dạ dày, đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy) cũng không nên sử dụng.
• Người có tiền sử tai biến mạch máu não do xuất huyết cần hết sức thận trọng khi sử dụng vì vị thuốc này có thể khiến tình trạng xuất huyết trở nặng.
• Không nên lạm dụng dược liệu này, liều dùng an toàn là 2g/ngày và không sử dụng liên tục 24 lần. Tuy nhiên, liều dùng này chỉ mang tính chất tham khảo, thực tế còn tùy thuộc vào dạng bào chế và đối tượng sử dụng.
• Không sử dụng dược liệu này để điều trị các căn bệnh như ung thư, bệnh lý tự miễn và các bệnh chuyển hóa khác. Tốt nhất, khi sử dụng vị thuốc này để điều trị bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ.
• Hồng sâm có tác dụng bổ khí nên bệnh nhân đang bị sốt, cảm lạnh không nên sử dụng để tránh ngoại cảm lưu lại bên trong cơ thể khiến bệnh lâu khỏi hơn.
• Bệnh nhân bị cao huyết áp không nên sử dụng vị thuốc nếu không muốn bệnh nặng hơn.
• Sử dụng kết hợp các thực phẩm chứa cafein có thể tăng tính hưng phấn của cafein trong cơ thể.

Câu hỏi thường gặp

Hồng sâm thực sự là một dược liệu quý, rất tốt cho sức khỏe. Tuy vậy, bạn cũng nên tìm hiểu để sử dụng vị thuốc này đúng cách, không sử dụng quá nhiều và liên tục trong thời gian dài. Nhiều kiến thức bổ ích vẫn luôn được cập nhật mỗi ngày tại Tiki. Bạn đừng quên truy cập Tiki thường xuyên để không bỏ lỡ những tin tức bổ ích mới nhất nhé!

>> Xem thêm các sản phẩm tốt cho sức khoẻ tại Tiki: Sữa Ensure nước lốc 6 chai 237ml chính hãng, vị vani thơm ngon