Huỷ diệt và Cứu rỗi tập hợp chuỗi bài giảng tại Đại học Harvard năm 2024 của giáo sư, nhà văn, nhà phê bình Viet Thanh Nguyen – người đoạt giải thưởng uy tín Pulitzer Prize và rất nhiều giải thưởng văn chương cao quý khác. Trong sáu chương sách mạnh mẽ và lay động này, Viet Thanh Nguyen luận bàn sâu sắc về khái niệm “bên lề” qua lăng kính của văn chương, lịch sử, chính trị và gia đình.

Mỗi chương sách là một phác hoạ sắc nét về những nhà văn đã định hình triết lý sáng tạo của tác giả, xen lẫn những hồi ức đầy ám ảnh về chứng bệnh trầm uất của người mẹ quá cố. Bằng những phân tích và lập luận uyên bác về các tác phẩm hư cấu và phi hư cấu của Herman Melville, F. Scott Fitzgerald, Ralph Ellison, William Carlos Williams, và Maxine Hong Kingston, Viet Thanh Nguyen khai phóng lý thuyết mỹ học và cật vấn về chiến tranh và chính trị. Trách nhiệm của nhà văn trong thời bạo loạn là gì? Chúng ta nên tán dương văn chương của những tiếng nói bị lãng quên—hay cần đối diện với chính những thế lực đã khiến hàng triệu người phải câm lặng? Những gánh nặng và khoái cảm của “kẻ bên lề” trong bất kỳ xã hội nào là gì?

Khước từ vị trí thiểu số gương mẫu mà xã hội dành cho những cộng đồng như người Mỹ gốc Á, Viet Thanh Nguyen kiến tạo một tương lai khác: một liên minh tiến bộ và ưu tư giữa những con người đã và đang chứng kiến sự huỷ diệt của chủ nghĩa đế quốc và những cuộc chiến tranh vẫn chưa có hồi kết.

Chương Một: Bàn về sự lưỡng phân hay tính phi thực

Trong chương mở đầu của Huỷ diệt và Cứu rỗi, Viet Thanh Nguyen đối diện với thân phận lạc trôi—một tình trạng lưỡng phân triền miên vốn ám ảnh kiếp người tị nạn, sứ mệnh của nhà văn, và gánh nặng đại diện cho tha nhân. Từ sự do dự khi nhận lời mời diễn thuyết trong chuỗi bài giảng Norton uy tín của đại học danh giá Harvard, ông không ngừng tự vấn về cảm giác mạo danh và tính phi thực đến từ việc đồng thời là chủ thể và đối tượng trong cơ chế đón nhận tại Mỹ. Lần theo hành trình từ đứa trẻ trôi dạt trong trại tị nạn đến vị thế trí thức của công chúng, Viet Thanh Nguyen phơi bày ba cám dỗ thường trực: lý tưởng hóa khổ đau, đoạn tuyệt với cộng đồng để đạt lấy biểu tượng cá nhân, và đánh đồng tính chân thực với sự khác biệt. Qua phân tích sắc sảo về những biểu tượng văn chương như Caliban và Anthony Veasna So, tác giả bác bỏ thứ huyền thoại u sầu vốn thần thánh hóa khổ đau, và thay vào đó, xem những nghịch lý, những vùng xám, những yếu tố phi thực là không gian sáng tạo phong phú cho nghệ thuật. Với lập luận táo bạo, tác giả khước từ những huyễn tưởng cứu rỗi thường được gán ghép cho nghệ sĩ bên lề, khẳng định rằng chính sự lưỡng phân—với những rạn vỡ, những khoảng trống, và cả những lớp vỏ ngụy tạo—là mảnh đất màu mỡ nơi tư duy thẩm mỹ được thăng hoa và nhận thức đạo đức trở nên khả hữu.

Chương Hai: Bàn về sự nhân danh người khác

Trong Chương Hai của Huỷ diệt và Cứu rỗi, Viet Thanh Nguyen đối diện với những ràng buộc đạo đức và xúc cảm thẳm sâu trong việc viết về mẹ và tình yêu của người đã tạo nên ông, ngay cả khi chứng bệnh tâm thần của bà luôn ám ảnh ký ức ông.

Qua một tự sự mang chiều sâu nội tâm, tác giả tìm về khởi nguồn phong cách văn chương của mình từ thời thơ ấu trong thân phận một đứa trẻ tị nạn tại San José, nơi tiếng Anh vừa là cầu nối vừa là nhát cắt chia lìa ông khỏi căn tính Việt. Ông suy tư về gánh nặng và sự phản bội trong việc "lên tiếng thay người khác"—nhất là khi người đó chính là mẹ mình—và thừa nhận rằng bà vừa là nàng thơ vừa là nạn nhân trong những trang viết của ông. Nhìn lại những chấn thương cá nhân, lịch sử thuộc địa và di sản văn chương, tác giả phê phán kỳ vọng rằng những nhà văn thiểu số phải là những tiếng nói đại diện cho cộng đồng, thay vào đó, ông chủ trương một phong cách sáng tạo không khoan nhượng, bắt nguồn từ chính những đa tầng bản ngã của mình. Việc khước từ vai trò trung gian nhằm phục vụ cộng đồng đa số cũng chính là một hành động phản kháng và định hình lại thẩm mỹ. Nói cách khác, đó là một cách tôn vinh những thanh âm đã bị lịch sử lãng quên. Tựu trung, chương sách là một khúc bi ca đầy nhức nhối và cũng là bản cáo trạng mạnh mẽ, vạch ra ranh giới mong manh giữa tình yêu và sự phản bội, ký ức và lãng quên, cái tôi và tha nhân—những lằn ranh luôn luôn chập chờn, bất khả phân định.

......

Giá sản phẩm trên Tiki đã bao gồm thuế theo luật hiện hành. Bên cạnh đó, tuỳ vào loại sản phẩm, hình thức và địa chỉ giao hàng mà có thể phát sinh thêm chi phí khác như phí vận chuyển, phụ phí hàng cồng kềnh, thuế nhập khẩu (đối với đơn hàng giao từ nước ngoài có giá trị trên 1 triệu đồng).....

So sánh giá Hủy Diệt Và Cứu Rỗi (Tác giả: Viet Thanh Nguyen)