Điều gì khiến một quy ước xã hội tồn tại hàng trăm năm rồi bỗng nhiên sụp đổ chỉ sau một câu nói? Vì sao có những điều “ai cũng biết” nhưng không ai dám nói ra? Và tại sao lời nói gián tiếp, sự im lặng hay một ánh nhìn lại có thể mang sức nặng xã hội lớn hơn cả sự thật?

“Khi ai cũng biết rằng ai cũng biết” là một công trình khoa học nhận thức quan trọng của Steven Pinker, xoay quanh một khái niệm trung tâm nhưng có sức giải thích đặc biệt rộng: tri thức chung (common knowledge). Pinker cho thấy rằng nhiều hiện tượng cốt lõi của đời sống xã hội – từ ngôn ngữ, quy ước, quyền lực, tiền tệ cho đến né tránh, giả vờ hay tẩy chay – không được quyết định bởi ý định hay đạo đức cá nhân, mà bởi việc một thông tin có trở thành tri thức chung hay không.

Tri thức chung không đơn giản là “điều mà ai cũng biết”. Đó là trạng thái trong đó mọi người biết một điều, biết rằng người khác cũng biết, và biết rằng người khác biết rằng mình biết – một cấu trúc nhận thức mang tính đệ quy. Chính sự khác biệt này khiến một phát ngôn công khai, dù không cung cấp thông tin mới, vẫn có thể làm thay đổi trật tự xã hội.

Pinker mở đầu cuốn sách bằng câu chuyện Bộ quần áo mới của hoàng đế: đứa trẻ nói ra điều mà ai cũng đã thấy, nhưng chưa ai dám công khai. Lời nói ấy không tạo ra sự thật mới, mà biến một sự thật riêng lẻ thành tri thức chung, khiến toàn bộ trật tự giả vờ sụp đổ. Từ đây, Pinker đưa ra luận điểm xuyên suốt: xã hội không chỉ được cấu thành bởi sự thật, mà bởi trạng thái nhận thức chung về sự thật đó.

Một câu hỏi then chốt được đặt ra: làm thế nào con người, với năng lực nhận thức hữu hạn, có thể xử lý một khái niệm logic tưởng như đòi hỏi chuỗi suy luận vô hạn? Pinker chỉ ra rằng con người không suy luận hình thức, mà dựa vào một trực giác về tính công khai – cảm nhận rằng một điều gì đó đã “ở ngoài kia”, “ai cũng thấy”, “không thể chối cãi”. Chính trực giác này cho phép con người phối hợp hành vi hiệu quả trong xã hội phức tạp.

Dù có nền tảng học thuật vững chắc, “Khi ai cũng biết rằng ai cũng biết” được viết bằng giọng văn mạch lạc, nhiều ví dụ gần gũi, kết nối khoa học nhận thức với kinh tế học, ngôn ngữ học, xã hội học và triết học. Cuốn sách không chỉ giúp người đọc hiểu sâu hơn về cách xã hội vận hành, mà còn cung cấp một khung tư duy sắc bén để nhìn lại giao tiếp, quyền lực và sự thật trong đời sống hàng ngày.

Cuốn sách đặc biệt phù hợp với:

Người quan tâm đến khoa học nhận thức, xã hội học, kinh tế học hành vi
Những ai làm việc trong giáo dục, truyền thông, chính sách, nghiên cứu xã hội
Độc giả muốn hiểu sâu hơn về cơ chế vô hình chi phối hành vi con người và trật tự xã hội

“Khi ai cũng biết rằng ai cũng biết” cho thấy: đôi khi, điều làm thay đổi xã hội không phải là sự thật mới – mà là khoảnh khắc một sự thật trở thành tri thức chung.

Sách thuộc Tủ sách Khoa học của Omega Plus.

Giá sản phẩm trên Tiki đã bao gồm thuế theo luật hiện hành. Bên cạnh đó, tuỳ vào loại sản phẩm, hình thức và địa chỉ giao hàng mà có thể phát sinh thêm chi phí khác như phí vận chuyển, phụ phí hàng cồng kềnh, thuế nhập khẩu (đối với đơn hàng giao từ nước ngoài có giá trị trên 1 triệu đồng).....

So sánh giá KHI AI CŨNG BIẾT RẰNG AI CŨNG BIẾT – Steven Pinker – Omega Plus