ĐẠO ĐỨC AI

NGUYÊN TẮC VÀ THỰC HÀNH

Tác giả: Đào Trung Thành

Quy cách: 16x24 cm | 616 trang

Nhà xuất bản:Khoa học - Công nghệ - Truyền thông

Đơn vị phát hành:Công ty CP Xuất bản KH & Giáo dục Thời Đại

ISBN: 978-604-45-2705-5 | Barcode: 8936219420969 | Giấy phép XB: 675/QĐPH-NXBKHCNTT

SÁCH CHIẾN LƯỢC CHO TỔ CHỨC ĐANG TRIỂN KHAI AI

Sách cho đội ngũ phải biến AI thành hệ thống có trách nhiệm

Nội dung được viết cho người cần ra quyết định, kiểm soát rủi ro và triển khai AI trong tổ chức thật, không chỉ dừng ở nguyên tắc đạo đức đẹp trên giấy.

Tác giả Đào Trung Thành: Cố vấn chiến lược công nghệ, tập trung vào quản trị AI, vận hành hệ thống và chuyển đổi số có trách nhiệm.
Nền tảng chuẩn: ISO/IEC 42001, NIST AI RMF, EU AI Act. Kết nối chuẩn quản trị quốc tế với bối cảnh triển khai thực tế, có tham chiếu OECD và UNESCO.
Độc giả phù hợp: Lãnh đạo, quản lý rủi ro và tuân thủ, đội sản phẩm AI, tư vấn viên và nhà giáo dục cần khung hành động rõ ràng.

Thông tin tác giả Đào Trung Thành

Ủy viên Ban Chấp hành Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA).
Nguyên Phó Viện trưởng Viện Blockchain và Trí tuệ nhân tạo (ABAII).
Là chuyên gia tiên phong trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ tại Việt Nam.
Hơn 30 năm kinh nghiệm trong tư vấn, đào tạo và triển khai các chương trình chuyển đổi số cho lĩnh vực tài chính – ngân hàng, cơ quan nhà nước và doanh nghiệp.

Tóm tắt nội dung

Cuốn sách đặt ra một luận điểm rõ ràng: đạo đức AI không còn là vấn đề học thuật, mà đã trở thành một yêu cầu trong vận hành khi AI tham gia vào các quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, cơ hội và niềm tin của con người.

Thông qua các tình huống thực tiễn, cuốn sách chỉ ra rằng rủi ro của AI không chỉ nằm ở sai số kỹ thuật, mà còn ở cách hệ thống được thiết kế, triển khai và gắn vào các quy trình xã hội — nơi có thể xảy ra đứt gãy trách nhiệm, thiếu minh bạch và không có cơ chế giải thích hay khiếu nại.

Từ nền tảng đó, sách xây dựng một cách tiếp cận toàn diện: từ ngôn ngữ chung về AI có trách nhiệm, các lăng kính triết học đạo đức, đến cách đặt kiểm soát trong toàn bộ vòng đời hệ thống. Đặc biệt, cuốn sách cung cấp các công cụ thực hành như đánh giá mức độ ảnh hưởng, phân loại rủi ro, mổ xẻ sự cố theo chuỗi nguyên nhân quản trị và thiết kế cơ chế bằng chứng, giám sát và phản hồi.

Điểm cốt lõi của cuốn sách là giúp tổ chức không chỉ xây dựng AI “đúng về kỹ thuật”, mà còn “đúng trong vận hành”, có thể giải thích, kiểm soát và chịu trách nhiệm trong thế giới thực.

3 trụ cột giữ hệ thống AI đáng tin cậy

Khung quản trị AI có trách nhiệm cần đi theo một hành trình rõ ràng: định hướng, kiểm soát và thực thi.

La bàn đạo đức: Định hướng quyết định AI dựa trên nguyên tắc minh bạch và trách nhiệm giải trình.
️Lan can niềm tin: Đặt chốt chặn an toàn xuyên suốt vòng đời để mở rộng hệ thống có kiểm soát.
Điểm kiểm soát: Kiểm tra mức rủi ro theo bối cảnh sử dụng để ưu tiên hành động đúng thời điểm.

Từ nguyên tắc đến nhịp vận hành có bằng chứng

Mỗi quyết định AI cần được neo vào bằng chứng kiểm chứng được, không dựa vào cảm tính.

Hội đồng đạo đức duyệt quy trình: Pin tiêu chí đạo đức vào mỗi vòng release để giảm rủi ro trước khi mở rộng quy mô.
Giám sát thiên lệch theo thời gian: Theo dõi drift và fairness theo ngữ cảnh sử dụng, không chỉ ở thời điểm launch.
Chuỗi phản ứng sự cố AI: Kích hoạt playbook ngay khi xuất hiện hành vi bất thường hoặc quyết định không thể giải thích.

"Tuân thủ không phải để né phạt, mà để ra quyết định nhanh dựa trên bằng chứng."

— ĐÀO TRUNG THÀNH

Ứng dụng thực tế theo ngành

Sách đi sâu vào 4 domain trọng điểm nơi Đạo đức AI là yếu tố sống còn:

Tài chính - Ngân hàng: Kiểm soát scoring, phê duyệt tín dụng, phát hiện gian lận.
Y tế - Sức khỏe: Giảm sai lệch lâm sàng, bảo vệ dữ liệu nhạy cảm.
Giáo dục - Đào tạo: Thiết kế hệ thống hỗ trợ học tập công bằng và riêng tư.
️ Hành chính công: Xây dựng niềm tin với dịch vụ công tự động hóa.

Lộ trình 90 ngày xây dựng AI tin cậy

Giai đoạn 1: Nhận thức & Ngôn ngữ (Chương 1-2).
Giai đoạn 2: Tư duy & Thiết kế (Chương 3-4).
Giai đoạn 3: Quản trị & Tuân thủ (Chương 5-8).
Giai đoạn 4: Thực thi & Tối ưu (Chương 9-12).

Mục lục

Chương 1: Vì sao đạo đức AI cấp thiết hôm nay?
Chương 2: Ngôn ngữ chung của Ai có trách nhiệm
Chương 3: Triết học đạo đức cho AI, từ cổ điển đến hiện đại
Chương 4: Vòng đời hệ thống AI và vị trí của đạo đức
Chương 5: Quản trị Ai theo ISO/IEC 42001 và NIST AI RMF
Chương 6: Quản trị rủi ro và đánh giá tác động
Chương 7: Pháp lý và chuẩn mực, EU, Mỹ, OECD, ASEAN
Chương 8: Chỉ số tin cậy và bảng điều hành
Chương 9: Tài chính ngân hàng
Chương 10: Y tế
Chương 11: Giáo dục
Chương 12: Sản xuất, viễn thông, hành chính công

Giá sản phẩm trên Tiki đã bao gồm thuế theo luật hiện hành. Bên cạnh đó, tuỳ vào loại sản phẩm, hình thức và địa chỉ giao hàng mà có thể phát sinh thêm chi phí khác như phí vận chuyển, phụ phí hàng cồng kềnh, thuế nhập khẩu (đối với đơn hàng giao từ nước ngoài có giá trị trên 1 triệu đồng).....

So sánh giá Sách Đạo Đức AI - Nguyên Tác và Thực Hành - Tác Giả: Đào Trung Thành